Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
İnsan resursları və elmmetrik məlumatlar bazası
Profil

Rauf Şeyxzamanov

ANAS_1065
Elmi fəaliyyət
Qeyd: Elmi fəaliyyət Google Scholar profilindəki nəşrlər əsasında süni intellekt (DeepSeek-V3.2-reasoner) tətbiqi ilə tərtib olunmuşdur.(12.02.2026)
Ümumi xülasə (Sİ):
Rauf Şeyxzamanov Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda, Qərbi Azərbaycan və Qarabağ əlyazmalarının tədqiqi şöbəsində böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. Elmi dərəcə və elmi adı yoxdur. Elmi fəaliyyəti əsasən Türk-İslam tarixi, xüsusilə Safevilər, Kaçarlar, Çobanoğulları və Candaroğulları kimi dövlət və bəyliklərin tarixi, habelə əlyazma tədqiqi, tərcümə və arxiv sənədlərinin araşdırılmasına yönəlmişdir. 2014-2025-ci illər arasında 32 elmi nəşri olub, bunlara 43 ümumi sitat toplanıb. H-index 4, i10-index isə 1 təşkil edir. Bu göstəricilər orta hesabla hər nəşrin 1.34 dəfə sitat götürdüyünü və elmi təsirin müəyyən səviyyədə olduğunu göstərir. Əsas tədqiqatları Türkiyə və Azərbaycan elmi mühitində tanınır, lakin beynəlxalq görünürlük məhduddur. Nəşr dinamikası sabitdir, ən çox sitat alan işləri 2018-ci ildə nəşr olunub. Elmi fəaliyyəti əlyazmaların tərcüməsi, tarixi mətni təhlili və regional tarixin araşdırılması ilə xarakterizə olunur, bu da institutun missiyasına uyğundur.
Tədqiqat maraqları (Sİ):
  • Türk-İslam tarixi, xüsusilə Səfəvilər dövrü
  • Qacarlar dövründə Türk kimliyi və dil məsələləri
  • Çobanoğulları və Candaroğulları bəyliklərinin tarixi
  • Əlyazma tədqiqi və tərcümə işləri
  • Arxiv sənədləri və tarixi mətnlərin analizi
  • Xorasan və Azərbaycan region tarixi
  • Şeyx Zahid Geylani və təsəvvüf ənənələri
İxtisas sahələri (Sİ):
  • Tarix
  • Əlyazmaşünaslıq
  • Türkologiya
  • Arxeologiya
  • Filologiya
Şəxsi məlumatlar
Tam Adı:
Rauf Akif oğlu Şeyxzamanov
Elmi dərəcə:
Elmi ad:
Təvəllüd:
İş ünvanı:
Əlaqə nömrəsi:
Email:
  • raufsheykzamanli@anas.az
  • raufsheykzamanli@anas.az
İş yeri məlumatları
Təşkilat / Şöbə:
Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutu / Qərbi Azərbaycan və Qarabağ əlyazmalarının tədqiqi
Vəzifə:
Böyük elmi işçi
Əsas iş yeri:
Bəli
İşləmə müddəti:
1 Yanvar 2024 – H/h
Elmi işlərin siyahısı
İşin adı Jurnalın adı, Nəşriyyat, cild, N Müəlliflər İstinad sayı Nəşr tarixi Abstrakt və oxşar məqalələr

Tarix Ümumi Məqalə sayı Ümumi İstinad sayı h index i10 index
1 Mart 2026 35 48 4 1
1 Fevral 2026 32 43 4 1
1 Yanvar 2026 32 43 4 1
1 Dekabr 2025 31 38 4 1
1 Noyabr 2025 30 37 4 1
1 Oktyabr 2025 30 37 4 1
1 Sentyabr 2025 30 36 4 1
1 Avqust 2025 30 36 4 1
1 İyul 2025 28 39 4 0
1 İyun 2025 28 35 3 0
1 May 2025 28 34 3 0
1 Aprel 2025 28 34 3 0
1 Mart 2025 28 33 3 0
1 Fevral 2025 29 34 3 0
1 Yanvar 2025 28 32 3 0
1 Dekabr 2024 28 29 3 0
1 Noyabr 2024 28 29 3 0
1 Oktyabr 2024 27 28 3 0
1 Sentyabr 2024 28 27 3 0
1 Avqust 2024 28 26 3 0
1 İyul 2024 27 26 3 0
1 İyun 2024 26 23 3 0

Content for WOS.
Elmi işlərin siyahısı
İşin adı Jurnalın adı, Nəşriyyat, cild, N Müəlliflər İstinad sayı Nəşr tarixi Abstrakt və oxşar məqalələr
Çobanoğulları Uc Beyliği dönemine ait Gideros Fetihnâmesi (683/1284): çeviri ve değerlendirme Tarih Araştırmaları Dergisi / Ankara Üniversitesi /Cild: 37 /N: 63 səh: 77-134 Namiq Musalı, Cevdet Yakupoğlu 11 2018 Malazgirt Zaferi’nin ardından Selçuklularla Bizans arasındaki çekişmelere … Malazgirt Zaferi’nin ardından Selçuklularla Bizans arasındaki çekişmelere sahne olan Kastamonu bölgesinin fethi, Çobanoğulları Uc Beyliği zamanında tamamlanmıştır. Anlaşıldığı üzere, bu bölgede Bizans’ın son direniş merkezi Gideros kalesi olmuştur. Bugünkü Cide ilçesinin Karadeniz kıyılarında bulunan Gideros koyu üzerinde yükselen bu kale, o zamanlar Kastamonu sahillerindeki önemli bir limanı kontrol altında tutmaktaydı Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Kaçarlar Döneminde Türk Kimliği ve Türkçenin Konumu Meseleleri Üzerine Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / Amasya University /Cild: 2 /N: 4 səh: 131-171 Namiq Musalı 7 2018 Kaçar hanedanının saltanat dönemi (1796-1925),Gaznelilerden başlayarak İran’da … Kaçar hanedanının saltanat dönemi (1796-1925),Gaznelilerden başlayarak İran’da süre gelen yaklaşık bin yıllık Türkiktidarının son aşamasını teşkil etmiştir. Kendi etnik kimliklerinin farkındaolan Kaçar şahları Türk soyundan geldikleriyle her daim iftihar etmiş ve buhusus, dönemin tarihî kaynaklarına yansımıştır. Önceki Türk hanedanlarızamanında olduğu gibi Kaçarlar devrinde de sarayda ve orduda Türkçe konuşulmayadevam edilmiş, bazı resmî yazışmalar Azerbaycan ve Çağatay Türkçelerindeyürütülmüş, Türkler devletin üst kademelerinde etkin olmuşlardır. Yine budönemde İran’da Türk kültürüne özgü pek çok unsurların kendi varlığını ve hattagelişimini sürdürdüğü söz konusu olup, On iki hayvanlı Türk takvimi devletinresmî takvimi olarak işlev görmekte, idarî teşkilatta Türkçe terimler aktif birşekilde kullanılmakta, hanedan üyeleri ve yöneticiler o dönemde Osmanlı’nınidareci sınıfları arasında görüldüğünden daha fazla Türkçe isimler taşımakta,okullarda Türkçe eğitim verilmekte, Kaçar ülkesinde Türkçe eserler yazılmaktave matbaalarca basılmakta idi. Kaçarların Türk oldukları iyi bilinmekle beraber buhanedanın Türk kimliğine ne kadar değer verdiğine ve ne denli Türklük bilincitaşıdığına yönelik çalışmaların kısıtlı olduğu görülmektedir. Ayrıca bahsigeçen dönemde Türkçenin durumunun ve konumunun ne olduğu hakkında da şimdiyekadar kapsamlı bir değerlendirme yapıldığı söylenemez. Makalemiz çerçevesindegerek Doğu, gerekse de Avrupa kaynaklarını ve belgelerini incelemeye tabitutmak suretiyle bu meseleye açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Şeyh Safi Velâyetnâmesi: Tahkiki ve Transkripsiyonu Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / Ankara Hacı Bayram Veli University /N: 84 səh: 163-193 Namiq Musalı 5 2017 Kastamonu Yazma Eserler Kütüphanesi’nde 37 Hk 2694 … Kastamonu Yazma Eserler Kütüphanesi’nde 37 Hk 2694 arşiv numaralı tasavvuf mecmuası içinde Velâyet-i Şeyh Safi isimli Türkçe küçük bir risale yer almaktadır. Burada Azerbaycanlı meşhur tasavvuf önderi ve Safevîlerin atası olan Şeyh Safiyyüddîn İshâk Erdebîlî’nin kerametleri ve hikmetleri anlatılmaktadır. Toplam 24 küçük bölümden oluşan bu risalenin hacmi 12 varaktan ibarettir. 990 / 1582 yılında Ahmed b. Mehmed tarafından istinsah edilmiştir. Sade ve anlaşılır bir dille yazılmıştır. Eski Osmanlı Türkçesinde kaleme alınmış olan metinde yer yer Azerbaycan Türkçesinin de etkisi görülmektedir. Karşılaştırmalarımız sonucunda bu eserin, Safvetü’s-Safâ’nın değişik bölümlerinden derlenmiş bazı hikâyelerin Türkçe tercüme edilmesi sonucunda ortaya çıktığını belirledik. Lengüistik ve tarihî verilerden yola çıkarak, çevirinin XV. yüzyılda yapıldığını tahmin ediyoruz. Söz konusu risale, çeviri teknikleri açısından gerek Şeyh Cüneyd zamanında, 861 / 1456-57’den önce Bedir isimli bir şair tarafından yapılan tercümeden, gerekse de I. Şah Tahmasb döneminde, 949 / 1542- 43 yılında Neşâtî mahlaslı bir mütercim tarafından hayata geçirilen çeviriden farklılık arz etmektedir. Buna rağmen Şeyh Safi Velâyetnâmesi’nde yer alan bazı hikâyeler, Safvetü’s-Safâ’nın Bakü’de, Meşhed’de ve Üsküdar’da bulunan Türkçe nüshalarındaki aynı hikâyerlerle kısmî bir benzerlik göstermektedir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
HORASAN’DA SERBEDARLAR HAREKETİ Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / Ankara Hacı Bayram Veli University /N: 105 səh: 395-450 Namiq Musalı 2 2023 Sovyet şarkiyat biliminin önemli temsilcilerinden olan Prof. … Sovyet şarkiyat biliminin önemli temsilcilerinden olan Prof. Dr. İlya Pavloviç Petruşevskiy (1898-1977), Azerbaycan, Orta Asya ve İran’ın Ortaçağ tarihine ve bilhassa Doğu feodalizminin gelişim süreci ve özelliklerine dair araştırmalarıyla bilinmektedir. Kendi hayatı sırasında basılmış olan yüzden fazla ilmî çalışması mevcuttur. 1956 yılında Moskova’da SSCB Bilimler Akademisinin İlmî Eserleri serisinin XIV. cildinde yayınlanmış olan “Horasan’da Serbedarlar Hareketi” başlıklı çalışması, yazarın meşhur yapıtlarından biridir. İlgili eser, Kerim Keşâverz tarafından Rusçadan Farsçaya çevrilmiş ve 1972 yılında müstakil bir kitap olarak Tahran’da neşredilmiştir. Konunun ehemmiyetine binaen Petruşevskiy’nin zikri geçen çalışmasını Rusçadan Türkçeye tercüme etmeyi gerekli bulduk. 1336-1337 tarihlerinde Horasan’daki Beyhak yöresinin Baştin köyünde başlayan Serbedarlar hareketi çok geçmeden Sebzevar merkezli Serbedarlar Devleti’nin kuruluşuna yol açmıştır. 1337-1386 yılları arasında varlığını sürdüren bu devlet, İran'ın siyasi hayatında oynadığı rol kadar toplumsal alanda gerçekleştirdiği reform ve uygulamalarla da tarihe damgasını vurmuştur. Marksist bir tarihçi olan Petruşevskiy, Serbedarlar hareketini araştırırken başlıca olarak bu süreci tetikleyen sosyo-ekonomik faktörlere, sınıf çatışmasına ve Serbedarlar arasındaki farklı sosyal grupların iktidar mücadelesine ve bunlar arasındaki program farklılıklarına dikkat çekmeye çalışmıştır. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Safeviler ve Şah İsmail book / önsöz yayıncılık /Cild: 7 Namiq Musali, Ali Yaman, Ahmet Taşğın 1 2022 Bu çalışma, İstanbul’da Garip Dede Türbesi Koruma … Bu çalışma, İstanbul’da Garip Dede Türbesi Koruma Onarma ve Yaşatma Derneği bünyesinde 08 Kasım 2009 tarihinde düzenlenen “Uluslararası Safevîler ve Şah İsmail Sempozyumu” ndan elde edilen bildirilerden oluşmaktadır. Eserde on beş makale yer almaktadır. Bunlar, sempozyuma Türkiye, Rusya, Azerbaycan, Gürcistan ve İran’dan katılan değerli bilim adamlarına aittir. Eserde yer alan her bir makale Safevîler ve Şah İsmail konusunu farklı yönlerden ele alıp açıklamakta, bu da çalışmaya bir zenginlik ve farklılık katmaktadır. Kitap, sahip olduğu bu ihtiva ile de alanında günümüze kadar yapılan çalışmalara değerli bir katkı sağlayacaktır. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Candaroğlu İsfendiyâr Bey’in Timurlu Hükümdarı Mîrzâ Şâhruh’a Gönderdiği Farsça Mektup (1430) Ortaçağ Araştırmaları Dergisi / Murat SERDAR /Cild: 3 /N: 2 səh: 402-415 Namiq Musalı, Cevdet Yakupoğlu 2 2020 Münşeât mecmuaları Ortaçağ Türk-İslâm tarihinin araştırılması açısından … Münşeât mecmuaları Ortaçağ Türk-İslâm tarihinin araştırılması açısından büyük önem taşırlar. Söz konusu mecmualardan birisi Osmanlı devlet adamı Feridun Ahmed Bey tarafından 1574 yılında tamamlanmış olan Münşeâtü’s-Selâtin’dir. Makalemiz çerçevesinde bu mecmuadaki belgelerden birini, Candaroğlu hükümdarı İsfendiyâr Bey tarafından Timurlu hükümdarı Mîrzâ Şâhruh’a yazılmış olan 1430 (h.833) tarihli mektubu değerlendirmeye aldık. Öncelikle İsfendiyâr Bey’in politikalarını ve özellikle de onun Timurlularla ilişkilerini inceledik. Ardından Feridun Ahmed Bey’in Münşeâtü’s-Selâtin isimli eserinin tarihî kaynak olarak önemine değindik ve bu esere karşı eleştirilere yönelik düşüncelerimizi serdettik. Aynı zamanda makalemiz kapsamında bahse konu mektubu Farsçadan Türkçeye çevirerek diplomatik bilimi ve tarihsel süreç bakımından araştırmaya tabi tuttuk. Ele almış olduğumuz bu vesikanın, XV. yüzyılın ilk yarısında Türk-İslâm dünyasında Osmanlılar, Timurlular, Karakoyunlular ve Candaroğulları ekseninde gelişen siyasî münasebetlerin ve rekabetin anlaşılması bağlamında mühim bir belge olduğu kanaatindeyiz. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
FETH ALİ ŞAH KAÇAR’IN ÇAĞATAY TÜRKÇESİYLE YAZILMIŞ BİR YARLIĞI ÜZERİNE Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi /Cild: 14 /N: 1 səh: 83-109 Namiq Musalı 2 2019 Gaznelilerden Kaçarlara kadar yaklaşık bin yıl boyunca … Gaznelilerden Kaçarlara kadar yaklaşık bin yıl boyunca İran’ı yönetmiş olan Türk hanedanlarının iktidarı döneminde Farsçanın yanı sıra Türkçenin de devlet dili seviyesinde kullanıldığı iyi bilinen bir gerçektir. Bu süre zarfında Türkçe, İran’da sarayın ve ordunun konuşma dili olmanın yanı sıra zaman zaman resmî yazı dili olarak da işlev görmüştür. Özellikle de Safevîler döneminden kalma çok sayıda Türkçe belge günümüze ulaşmıştır. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
HACI ZEYNEL ABİDİN ŞİRVÂNÎ SEYAHATNAMELERİNDE VAN GÖLÜ HAVZASI Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / Hakan YILMAZ /Cild: 1 /N: 2 səh: 99-112 Namiq Musalı 3 2014 Azerbaycanlı büyük gezgin ve bilim adamı Hacı … Azerbaycanlı büyük gezgin ve bilim adamı Hacı Zeynel Abidin Şirvânî (1780-1837 veya 1838) ömrünün kırk yılını seyahatte geçirmiş, Kanarya adalarından ve Fas’tan Siyam’a ve Tibet’e, Balkanlar’dan ve Kafkaslar’dan Habeşistan’a kadar geniş bir arazide dört büyük gezi gerçekleştirmiş, üçüncü seyahati sırasında (1810-1821) Türkiye’yi de ziyaret etmiştir.Şirvânî Farsça üç seyahat kitabı yazmıştır: “Riyâzü’s-seyâhat”, “Hadâikü’s-seyâhat” ve “Büstânü’s-seyâhat”. Bu eserlerde Van gölü havzasında bulunan Adilcevaz, Ahlat, Bitlis, Erciş, Hakkâri, Muşabad ve Van şehirlerinden de bahsedilmiştir. Seyyah bölgenin doğasını övmüş, oranın insanları, etnik ve dinî yapısı, tarihi, coğrafyası, anıtları, ürünleri, ünlü kişileri konusunda bilgi vermiştir.Kendi gezisi sırasında yazar Van gölü havzasının bazı devlet adamlarıyla buluşma ve konuşma fırsatını yakalamıştır. Örneğin, seyyah Ahlat’ta Şeyh Ahmed, Muşabad’da Murad Paşa, Hakkâri’de Mustafa Bey, Van’da Derviş Paşa, İshak Efendi ve Esad Bey’le tanışmış, Bitlis’te bulunduğu süre içinde Orta Çağ’ın meşhur tasavvuf ehlinden Şeyh Ammar-ı Bitlisî’nin mezarını ziyaret etmiştir. Hacı Zeynel Abidin Şirvânî’nin anıları, XIX. yüzyılın ilk çeyreğinde Van gölü havzasının tarihî durumunu incelemek açısından belli bir değere sahiptir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
XIV. YÜZYILIN ORTALARINDA DÂRÜ’L-İRŞÂD İLE BEYTÜ’L-FEVÂHİŞ ARASINDA ERDEBİL’DE SOSYAL YAŞAM Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / Ankara University /Cild: 62 /N: 2 səh: 1077-1103 Namiq Musalı 1 2022 XIV. yüzyıl ortalarında Erdebil şehri Safeviyye tarikatının … XIV. yüzyıl ortalarında Erdebil şehri Safeviyye tarikatının merkezi konumuna sahip olup, mühim bir irşat merkezi (Dârü’l-İrşâd) olarak görülmekteydi. Ancak söz konusu döneme ait belge ve kaynakların detaylı bir şekilde araştırılması sonucunda Safeviyye şeyhlerinin bu şehirdeki irşat faaliyetlerinin hiç de kolay ilerlemediği anlaşılır. Önce İlhanlı, daha sonra ise Celayirli devletleri içinde önemli bir zanaat ve ticaret merkezi, uğrak yeri ve kavşak noktası olan Erdebil şehrinde sadece müminlerin ve sûfîlerin yaşadıkları düşünülemez. Bahse konu dönemde burada dinî kurallara özen göstermeyen bazı zümrelerin de geçici veya kalıcı olarak ikamet ettikleri bellidir. Bu yıllarda sosyal hayatın bir gerçeği, ekonomik ve ticari ilişkilerin bir parçası olarak Erdebil’de hırsızlık, şarapçılık, tefecilik, kumar ve fuhuş gibi İslâmiyet’le bir araya sığmayan olayların vuku bulduğu gözlemlenir. Makalemizde şehrin dindar kesiminin ve özellikle de Safeviyye Dergâhı’nın bu tarz temayüllere karşı mücadelesi ele alınmış ve bu bağlamda Beytü’l-Fevâhiş adlı genelevin kapatılmasına yönelik girişimler üzerine odaklanılmıştır. İlhanlıların son zamanlarında yapılan bu tarz girişimlerin hiçbirisi başarılı olamamıştır. Celayirliler döneminde Erdebil’de şarapçılığı ve fuhşu yasaklayan bazı fermanların verildiği bilinmektedir. Fakat bunlar bile bahsi geçen şehirde dinî muhite aykırı uğraş alanlarına son verilmesi için yeterli olmamıştır. Böylece birbiriyle tezat teşkil eden yaşam biçimleri paralel bir şekilde Erdebil’in sosyal yapısı içinde kendi varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Kastamonu Turnalı Camii’nde Candaroğulları Ve Osmanlılar Zamanına Ait Yeni Bulunmuş Vakıf Hatim Cüzleri Vakıflar Dergisi / TC Vakıflar Genel Müdürlüğü /N: 54 səh: 201-233 Namiq Musalı, Cevdet Yakupoğlu 2 2020 Candaroğulları Beyliği, XIV. yüzyılın başlarında Çobanoğulları hanedanının … Candaroğulları Beyliği, XIV. yüzyılın başlarında Çobanoğulları hanedanının hâkimiyetinin kesin olarak sona ermesi üzerine Kastamonu bölgesine hükmetmeye başlamış ve 1461 yılına kadar varlığını sürdürmüştür. Daha Çobanoğulları tarafından bu bölgede yürütülen imar faaliyetleri Candaroğulları zamanında da devam etmiştir. Bu faaliyetler sonucunda Kastamonu ve havalisinde çok sayıda Türk-İslâm medeniyeti eserleri meydana getirilmiştir. Bunlardan biri de Candaroğulları Beyliği’nin kurucusu I. Süleyman Paşa’nın oğlu Candaroğlu Ali Bey tarafından yaptırılmış olan Turnalı Camii’dir. Caminin 733 / 1333 tarihli vakfiyesinde her Cuma günü camide hatim okuma şartı getirilmiştir. Tarihen Azdavay nahiyesine bağlı olan Turnalı yöresinin bir diğer adı da Bereketli’dir. Günümüzde Bereketli köyü Ağlı ilçesine bağlıdır. Ali Candar Bey’in inşa etmiş olduğu tarihî cami günümüze ulaşmamıştır; zamanla yıpranarak yenisi yapılmış ve en nihayetinde onun yerinde 1990’larda yeni bir cami inşa edilmiştir. 2016-2017 yıllarında yaptığımız saha araştırmaları sırasında Bereketli köyündeki bu camiye birkaç kez uğramış ve orada XIV-XIX. yüzyıllara ait 58 adet elyazması Kur’ân-ı Kerîm cüzü bulmuştuk. İncelemelerimiz sırasında bu cüzlerin Candaroğlu Ali Bey’in ilgili vakfiyesinde geçen hatim okuma şartı ile bağlantılı olduğunu belirledik. Kur’ân-ı Kerîm cüzleri üzerindeki en eski tarihin 789 / 1387, en son tarihin ise 1271 / 1855 olduğunu tespit ettik. Bu bulgularımızın, Candaroğulları ve Osmanlılar döneminde Kastamonu çevresinde vakıf geleneğinin gelişimi, buradaki hat ve kitap sanatının seviyesi, yörede faaliyet gösteren ilim ehli ve kâtiplerin isimleri gibi … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Safevî Şahlarının Ahlat ve Adilcevaz’la İlgili İki Fermanı Üzerine Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / Bitlis Eren University /Cild: 6 /N: 1 səh: 57-70 Namiq Musalı 0 2017 Safevîler Anadolu üzerinde derin etkilere sahipolmalarına rağmen … Safevîler Anadolu üzerinde derin etkilere sahipolmalarına rağmen bu devletin söz konusu bölge ile ilgili belgelerininTürkiye’de yeterince araştırıldığını ve çevrildiğini söylemek mümkün değildir. Makalemizdeerken dönem Safevî şahlarının Ahlat ve Adilcevaz’a ilişkin iki fermanınıFarsçadan Türkçeye çevirdik ve inceledik. Her iki fermanın asılları TopkapıSarayı Müzesi’nde muhafaza edilmektedir. Bunlardan ilki I. Şah İsmail’infermanı olup, Ahlat ve Adilcevaz’ın vergi yükünün hafifletilmesi konusundadırve H. 920 / M. 1514 yılına aittir. Diğeri ise I. Şah Tahmasp’ın barışgirişimleri kapsamında Adilcevaz’ın Osmanlı yöneticisi Yularkıstı Sinan Paşaoğlu Mustafa Bey’e gönderdiği fermandır ve H. 960 / M. 1553 yılında kalemealınmıştır. Her iki evrak, bölgesel tarihin öğrenilmesi açısından değer arzetmektedir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ŞEYH SAFİ TÜRBESİ’NİN ARŞİV BELGELERİNDE TÜRKÇE ŞAHIS VE UNVAN ADLARI TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi / Yasin ŞERİFOĞLU /Cild: 1 /N: 7 səh: 172-194 Namıq Musalı 1 2016 Şeyh Safi Türbesi’nin arşiv belgeleri Azerbaycan’ın ve … Şeyh Safi Türbesi’nin arşiv belgeleri Azerbaycan’ın ve özellikle de Erdebil yöresinin tarihiyle ilgili en zengin vesikalar külliyatıdır. Günümüzde İran’ın çeşitli kuruluşlarına dağılmış olan bu belgeler İranlı bilim adamı E. Şeyhü’l-Hükemâyî tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda izahlı katalog şeklinde tertip edilmiş ve yayınlanmıştır. Bu katalogdaki belgeleri inceleyerek, Erdebil ve civarındaki bölgelerde kullanılmış olan Türkçe isimleri tespit etmeye çalıştık. Araştırmalarımız sırasında 865 belgede 176 kez Türkçe isimlerle karşılaştık. Toplam 114 adet halis Türkçe şahıs ismi ortaya çıkardık. Bunlardan 92’si erkek ismi, 21’i kadın ismidir. Rastladığımız isimlerden birisi ise hem erkekler, hem de kadınlar için kullanılmıştır. Bu bulguların Azerbaycan onomastiğine ve Türkçe şahıs adlarının tarihî gelişimine dair yürütülen araştırmalara katkı sağlayacağına inanıyoruz. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Şeyh Hüseyin Zâhidî ve Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye İsimli Eseri: Sheikh Hussein Zahidi and His Work Entitled Silsilat an-Nasab-i Safaviyya Edeb Erkan /N: 4 Namiq Musalı 4 2023 Makalede Safevî dönemi müelliflerinden Şeyh Hüseyin Zâhidî’nin … Makalede Safevî dönemi müelliflerinden Şeyh Hüseyin Zâhidî’nin biyografisi, çalışmaları ve özellikle de Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye adlı eseri ele alındı. XVII. yüzyılın başlangıcında doğduğunu tahmin ettiğimiz Şeyh Hüseyin’in 1689 yılında vefat ettiği öne sürülmektedir. Kendisi XIII. yüzyılın önemli sufi lideri Şeyh Zâhid Geylânî’nin soyundan gelmektedir. Şeyh Zâhid ise Safevîlerin atası ve Erdebil Tekkesi’nin kurucusu olan Şeyh Safi’nin mürşidi ve kayın pederidir. Şeyh Hüseyin Zâhidî, Erdebil muhitinde yetişmiş, Safevî Devleti karşısında hizmetleri olmuş, Horasan’da Nurbahşiyye tarikatına bağlanmış tarihî bir şahsiyettir. Kendisinin Beyânü’l-Esrâr, Sıfâtü’l-Uşşâk ve Meşriku’l-Envâr isimli risaleleri tasavvufla ilgilidir. Makalenin asıl konusu olan Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye ise Safevî ailesinin soyağacını ve onların Zâhidîlerle olan münasebetlerini içermektedir. Safevî döneminin diğer tarih yazarlarından farklı olarak Şeyh Hüseyin Zâhidî, saltanatın tarihini değil, Safeviyye tarikatının tarihini kaleme almıştır. Zâhidî özellikle de Şeyh Safi, Şeyh Sadreddin, Hoca Ali Siyahpuş ve Şeyh İbrahim Şeyhşah dönemlerinde Erdebil Tekkesi’nin gelişim sürecine ışık tutmuştur. Eserde Şeyh Sadreddin’in müritlerinden olan İbn Bezzâz’ın Safvetü’s-Safâ isimli çalışmasından yararlanılmışsa da pek çok orijinal bilgilere de yer verilmiştir. Safeviyye tarikatına ilişkin belgelerden ve şiirlerden örnekler sunulması, eserin değerini artıran özelliklerdendir. Şeyh Hüseyin Zâhidî’nin söz konusu yapıtı, XVII. yüzyıl başlarında Şeyh Safi vakıflarının durumunu öğrenmek açısından da mühim verilere sahiptir. Makalede Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye’nin yazma nüshaları, neşirleri … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Rus Belgelerine Göre Çarlık Rusya’sının Çanakkale ve İstanbul Boğazlarını İşgal Planları 100’ÜNCÜ YILINDA ÇANAKKALE ZAFERİ SEMPOZYUMU səh: 47 Namiq MUSALI 1 0 Büyük Petro diye isimlendirilen Çar I. Petro’dan … Büyük Petro diye isimlendirilen Çar I. Petro’dan itibaren Çarlık Rusya’sı İstanbul ve Çanakkale Boğazlarını ele geçirmek için çeşitli planlar kurmuştur. Son zamanlarda boğazların işgali konusunda Çarlık Dönemi Rus devlet adamlarının görüşlerini içeren birkaç belge ve rapora ulaşmış bulunuyoruz. Bu belgelerin en eskisi, Rus savaş donanmasının komutanlarından Amiral Samuel Greig’in daha 1783 yılında hazırlayarak Çarlık yönetimine sunduğu “Dardanel’in (Çanakkale’nin) ele geçirilmesi” planıdır. 19. yüzyılın 80’li-90’lı yıllarında Rusya’nın İstanbul’daki büyükelçisi Aleksandr İvanoviç Nelidov’un Çanakkale’nin ve Boğazların işgali konusunda hazırladığı birkaç rapor ve proje de bulduğumuz belgeler arasındadır. Fyodr Fyodroviç Martens (1897), Baron Taube (1905), Aleksandr Aleksandroviç Girs (1911) ve Boris Mikhayloviç Guryev (1913) tarafından bu konuda sunulmuş raporlar ve projeler de dikkat çekmektedir. Ayrıca, Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın 1900 yılında hazırlayarak Çar II. Nikolay’a sunduğu gizli faaliyet programı da Rusya’nın Boğazlar konusunda izlediği politika ve hazırladığı planlar doğrultusunda önemli ipuçları vermektedir. Fakat çeşitli siyasi, askerî ve benzeri sebeplerden dolayı, Çarlık Rusya’sının Çanakkale ve Boğazlara yönelik bu girişimleri olumlu sonuca ulaşamamıştır. İncelediğimiz belgelerin büyük bir bölümü Kırmızı Arşiv (Krasnıy Arxiv) mecmuasından alınmıştır. Sempozyuma sunduğumuz bildiride bu belge ve raporları tanıtmayı ve değerlendirmeyi amaçlıyoruz. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ERDEB1L TEKKES1'NE DA1R YEN1 B1R VES1KA: _EYH 1BRAH1M SAFEVÎ'N1N M1RAS L1STES1 book Namiq MUSALI 0 2023 Numerous documents have survived to our time, … Numerous documents have survived to our time, reòecting the role of the Ardabil darvish lodge in the economic life of Azerbaijan in the 14th century. However, the number of such documents dating back to the 15th century is extremely few. In particular, it should be noted that information about the period of Sheikh Ibrahim Sheikh-Shah's mentorship, covering the years 1429-1447, is limited. The text of a document in the Tehran copy (dated 1099/1688) of Silsilat al-Nasab-i Safaviyya by the 17th century author Sheikh Hussein Zahidi is remarkable in that it gives clear information about Sheikh Ibrahim's material savings and his economic situation. This document, prepared in 851/1447, contains a list of real estate that Sheikh Ibrahim left to his children as a heritage. The relevant document states that the Sheikh had six sons and six daughters (twelve children in total). As can be understood from the list, on the eve of his death, Sheikh Ibrahim left his children ownership on 28 villages, 3 orchards and 2 houses, which he fully or partially owned. Although this estate, which consists the private property of the Sheikh, is mainly located in the Ardabil region, we see that he owned various properties in other regions of Azerbaijan, such as Tabriz, Shabestar, Qaradagh, Garmrud, Khalkhal, Sarab, Lankaran-Astara, Alivan, Meshkin and Mugan. While Sheikh Ibrahim bequeathed his ownership on 4 villages to his daughters, he passed on all of his remaining property to his sons. The document is also of interest from the view point of studying the historical geography of Azerbaijan. Within the framework of the article, the document was translated from Persian into … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ERDEBİL TEKKESİ’NE DAİR YENİ BİR VESİKA: ŞEYH İBRAHİM SAFEVÎ’NİN MİRAS LİSTESİ Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi / Ankara University /Cild: 63 /N: 2 səh: 1082-1119 Namiq Musalı 0 2023 XIV. yüzyılda Erdebil Tekkesi’nin ekonomik hayattaki rolünü … XIV. yüzyılda Erdebil Tekkesi’nin ekonomik hayattaki rolünü yansıtan çok sayıda belge zamanımıza ulaşmıştır. Fakat XV. yüzyıla ait bu tarz belgelerin sayısı son derece azdır. Özellikle de Şeyh İbrahim Şeyhşah’ın 1429-1447 yıllarını kapsayan mürşitlik dönemine ilişkin bilgilerin kısıtlı olduğunu ifade etmeliyiz. XVII. yüzyıl müellifi Şeyh Hüseyin Zâhidî’nin Silsiletü’n-Neseb-i Safeviyye isimli eserinin 1099/1688 tarihli Tahran nüshasında yer alan bir vesikanın metni, Şeyh İbrahim’in maddi birikimleri ve ekonomik durumu üzerine net bilgiler vermesi açısından dikkat çekicidir. 851/1447 tarihinde hazırlanmış olan bu belge, Şeyh İbrahim’in miras olarak evlatlarına bıraktığı gayrimenkul emlakin listesini içermektedir. İlgili vesika, şeyhin altı oğlunun ve altı kızının (toplamda on iki evladının) olduğunu göstermektedir. Listeden anlaşıldığı üzere Şeyh İbrahim, tam veya kısmen sahip bulunduğu 28 köy, 3 bağ ve 2 ev üzerinde mülkiyet haklarını vefatı arifesinde evlatlarına miras olarak bırakmıştır. Şeyhin özel mülkiyetini teşkil eden bu emlak çoğunluk itibarıyla Erdebil yöresinde bulunmaktaysa da Azerbaycan’ın Tebriz, Şebüster, Karadağ, Germrûd, Halhal, Serâb, Lenkeran-Astara, Elîvân, Meşkîn ve Muğan gibi diğer bölgelerinde de kendisinin çeşitli mülklere sahip olduğunu görmekteyiz. Şeyh İbrahim, 4 köy üzerindeki mülkiyet haklarını kızlarına vasiyet ederken, geriye kalan emlakinin tamamını oğullarına devretmiştir. Ele alınan vesika, Azerbaycan'ın tarihî coğrafyasının araştırılması açısından da ilgi uyandırmaktadır. Makale çerçevesinde söz konusu belge Farsçadan Türkçeye çevrilmiş ve değerlendirilmiştir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
İLYA PAVLOVİÇ PETRUŞEVSKİY, HORASAN’DA SERBEDARLAR HAREKETİ: THE SARBEDAR MOVEMENT IN KHORASAN TÜRK KÜLTÜRÜ VE HACI BEKTAŞ VELİ ARAŞTIRMA DERGİSİ NAMİQ MUSALI 0 2023 Sovyet şarkiyat biliminin önemli temsilcilerinden olan Prof. … Sovyet şarkiyat biliminin önemli temsilcilerinden olan Prof. Dr. İlya Pavloviç Petruşevskiy (1898-1977), Azerbaycan, Orta Asya ve İran’ın Ortaçağ tarihine ve bilhassa Doğu feodalizminin gelişim süreci ve özelliklerine dair araştırmalarıyla bilinmektedir. Kendi hayatı sırasında basılmış olan yüzden fazla ilmî çalışması mevcuttur. 1956 yılında Moskova’da SSCB Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü’nün İlmî Eserleri serisinin XIV. cildinde yayınlanmış olan “Horasan’da Serbedarlar Hareketi” başlıklı çalışması, yazarın meşhur yapıtlarından biridir. İlgili eser, Kerim Keşâverz tarafından Rusçadan Farsçaya çevrilmiş ve 1972 yılında müstakil bir kitap olarak Tahran’da neşredilmiştir. Konunun ehemmiyetine binaen Petruşevskiy’nin zikri geçen çalışmasını Rusça'dan Türkçe'ye tercüme etmeyi gerekli bulduk. 1336-1337 tarihlerinde Horasan’daki Beyhak yöresinin Baştin köyünde başlayan Serbedarlar hareketi, çok geçmeden … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
An Unfinished Symphony The conversion of spaces and places of worship in Anatolia səh: 72 ARZU KAZIYEVA-AZIMOVA, NAMIQ MUSALI 0 2021 On 8 July 1826, all activities of … On 8 July 1826, all activities of the Bektashi Order were prohibited on the order of the Devlet-i Āliye, ie the Ottoman State. At a meeting held in Topkapı Palace, it was decided to demolish Bektashi lodges which were more than 60 years old, and to convert the ones which were older than 60 years into madrasahs, mosques or Nakshibendi lodges. The dervish lodge, which is called the Central Āsitane or the Pīr Evi, including the tomb of Haji Bektash Velī, was transformed into a Nakshibendi lodge by the state and a Nakshibendi sheikh was appointed to this lodge to conduct the Nakshi ritual. During the regin of Mahmud II, the Bektashi murshid and his dervishes were either exiled or forced to perform the Nakshibendi ritual. After the death of Mahmud II, these Naqshbandisation practices were not fully realised. The third and fourth wives of the Padishah were Bektashi muhibbis and the sons of both of them became padishahs respectively. However, one of the power centers in the Ottoman Empire, the Bāb-ı Meşīhat, ie the ministry of the şeyh ülislām, strongly opposed this situation. The struggle between the Bektashis began with the support of the clergy, Nakshibendis and the Bektashis in the bureaucracy, and continued until 1925 when all the tekkes were closed. The central lodge was also turned into a museum on this date. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
An Unfinished Symphony: In Honoured Memory of Historian Assoc. Prof. Dilaver Azimli The conversion of spaces and places of worship in Anatolia səh: 72-73 Arzu Kaziyeva-Azimova, Namiq Musali 0 0
Əlaqəli məqalələr(Google)
Cavad xan və Ziyadoğlu Qacar nəsli book Rauf Şeyxzamanlı 0 2020
Təbriz darüssəltənəsinin tarixi, coğrafiyası və görkəmli şəxsləri book Rauf Şeyxzamanlı 0 2019
Şah İsmail’in Annesi Alemşah Begüm: Efsaneler ve Gerçekler Journal of Alevism-Bektashism Studies /N: 13 səh: 35-59 Namiq Musali 3 2016 Shah Ismail is accepted as one of … Shah Ismail is accepted as one of Seven Great Poets in Alevi tradition. His mother Alamshah Begum is one of the women who played a significant role in the medieval history of Azerbaijan. This woman belonged to Akkoyunlu Dynasty from her father’s side and her mother was from the family of Trebizond Emperors. She married with Sheikh Haydar, who was spiritual leader of the Sufi Order in Ardabil. Alamshah Begum gave birth to three sons and three daughters. Later, her younger son Ismail was the owner of throne and crown. He founded Safavid State, heartland of which was Azerbaijan. In this process Alamshah Begum gave full support to her son. In his poems Shah İsmail commemorated his mother respectfully and compared her to Hazrat-i Fatima. Safavid historians always mentioned Alamshah Begum with great esteem. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ГƏRQ XRİSTİANLIĞINDA SƏLİBÇİ RUHUNUN BİR TƏZAHÜRÜ OLARAQ XIII ƏSRİN ƏVVƏLLƏRİNDƏ GÜRCÜ ORDUSUNUN ƏRDƏBİLƏ HÜCUMU Journal of Qafqaz University /Cild: 3 /N: 1 səh: 23-35 Namiq MUSALI 0 2015 Ardabil city, which take a special place … Ardabil city, which take a special place in the medieval history of Azerbaijan, always was under the focus of attention because of its strategic importance and material wealth. In the first quarter of XIII century this city twice was attacked. Primarily Georgian Army and then Mongol-Tatar troops massacred, plundered and destroyed it. Our article is devoted to the attack of Georgian Army to Ardabil. This attack occurred in Ramadan Holiday of 607 AH (29 Mart 1210) and resulted with the death of thousands of civilians. At that time crusader spirit, which was propagated by Catholic Church, even affected Eastern Christians, which were not under the orders of Pope. Owing to damages of Safavid ancestors in these events, even centuries later Safavid chronicles gave a wide place to Ardabil massacre and Safavid shahs used this tragedy as a slogan for revenge in their campaigns to Georgia. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Вопросы истории Азербайджана XVIII в. book / ИРИС Групп Нигяр Р Гёзалова 0 2010
Əlaqəli məqalələr(Google)
TAED JISS book Namiq MUSALI 0 0 One of the prominent figures of Islamic … One of the prominent figures of Islamic mysticism (sufism) in the 13th century was Sheikh Tajaddīn Ibrāhim Zāhed Gilānī. His ancestors migrated from Khorasan (from Merv area of the modern Turkmanistan) to Lankaran district of Azerbaijan. He was initiated into the Abhariyya branch of the Suhravardiyya sect at the beginning of his youth and began propaganda activities as a religious leader when he was in his late fifties. He traveled for this purpose, invited people to the path of truth, educated thousands of disciples and khalifas and managed to win the love of people. Gilānī had a great influence on the sultans of that era, especially on the Ilkhanid ruler Gazan Khan and gave him some valuable advice about fair government. Sheikh Zāhed, who played an important role in the social life of the region in which he lived, left a large moral legacy behind. The lineage of the most influential orders of the Turkic-Islamic world as Safaviyya, Khalvatiyya, Bayramiyya, Jalvatiyyareaches to this outstanding personality. His shrine is located in Shikhakaran (Hilyakaran) village of Lankaran district today and is frequently visited by the people ot the area. During our research, we achieved the unknown hagiography (Manāqib) of Sheikh Zahed. This work, which is a section of a manuscript book, is in the Kastamonu Manuscript Library (37 Hk 2694, vr. 97a-133a) and consists of 55 chapters. Hagiography of Sheikh Zāhed was partially translated from Persian to Turkish by Meḥmed b.‘Abd al-Laṭīf from Anatolia in the 15th century. The Persian original of the work has not survived to this day. This paper aims to give information on the manuscript of Sheikh Zāhed’s Manāqib.. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ANONİM BİR KAYNAĞIN IŞIĞINDA ŞAH İSMAİL’İN HAYATI VE ŞAHSİYETİ1 book Namiq MUSALI 0 0 Safevî saltanatının kurucusu olan Şah İsmail, hükümdar, … Safevî saltanatının kurucusu olan Şah İsmail, hükümdar, mür it, kumandan ve air kimliğiyle Türk-İslâm tarihinde kendine özgü bir yer edinmi tir. 1501 yılında Azerbaycan merkezli bir devlet kurarak on yıldan daha az bir süre zarfında Kafkas Dağlarından İran Körfezi’ne, Ceyhun ırmağından Fırat ırmağına değin uzanan geni toprakları kendi impara-torluğunun sınırları içine almayı ba aran Şah İsmail, siyasette olduğu kadar dinî propaganda ve edebiyat alanlarında da büyük muvaffakiyetler kazanmı tır. Kısa hayatı boyunca dikkate değer ba arılara imza atması, onu sadece yazılı kaynakların değil, sözlü halk ede-biyatının da kahramanı haline getirmi tir. Netice itibarıyla daha Safevî döneminde Şah İsmail’in biyografisi hakkında ba lıca olarak sözlü geleneğe dayanan eserler meydana gelmi tir. Makalemiz çerçevesinde daha çok Târîh-i ‘Âlemârâ-yı âh İsmâ ‘îl (ah İsmail’inDünyayı Süsleyen Tarihi) adıyla bilinen destansı bir tarih eserini ele aldık. Söz konusu kaynak, Şah İsmail’in ölümünden yakla ık 150 yıl sonra (1675-1676 yıllarında) kaleme alınmı olup, Azerbaycanlı anonim bir müellif tarafından tertip edildiği dü ünülmektedir. Adı geçen eserin hacimli metnindeki ayrıntılı hikâyeler, Safevî dönemi halk rivayetlerindeki Şah İsmail algısını ortaya çıkarmamıza yardım etmektedir. Makalede bu eserin bilgileri diğer kaynaklarla kar ıla tırmalı bir biçimde ele alındı ve sonuç itibarıyla Şah İsmail’in hangi meziyetlerinden dolayı halkın gözünde kahraman konumuna yükseldiği tespit edil- Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ŞAH İSMAİL’İN AĞABEYİ İBRAHİM MİRZA VE KIZILBAŞ HAREKETİ İÇİNDEKİ ROLÜ book Namiq MUSALI 0 0 Şah İsmail’in ağabeyi İbrahim Mirza kendisinden üç … Şah İsmail’in ağabeyi İbrahim Mirza kendisinden üç yaş büyük olup, Şeyh Haydar Safevî’nin Akkoyunlu prensesi Alemşah Begüm’den doğma ikinci oğludur. Onun hakkında bilgilerin son derece kısıtlı olduğu görülür. Babası Şeyh Haydar’ın 1488 yılında katledilişinden sonra İbrahim Mirza’nın da diğer kardeşleri gibi tutuklanarak Şiraz civarındaki İstahr kalesine hapsedildiği bilinmektedir. 1493’te kardeşleriyle birlikte hapisten salıverilerek Azerbaycan’a dönen İbrahim Mirza, bir sonraki sene içinde ağabeyi Sultan Ali Mirza’nın öldürülmesinin ardından Erdebil’den Lâhicân’a kaçmak zorunda kalmıştı. Ortalık sakinleştikten sonra küçük kardeşi İsmail’i Lâhicân’da bırakarak Erdebil’e geri dönen İbrahim Mirza’nın sonraki kaderine Safevî müverrihlerinin çoğunun kayıtsız kaldığı söz konusudur. Bir sıra müellifler, Şah İsmail iktidara yükselmeden önce İbrahim Mirza’nın vefat ettiği görüşünü savunmuşlardır. Fakat bazı bilgiler Safevî Devleti’nin kuruluşundan sonra İbrahim Mirza’nın hayatta olduğunu, dönemin askerî ve siyasi olaylarına katıldığını, kardeşi Şah İsmail’in fetihlerinde ve Kızılbaş hareketi içinde rol aldığını göstermektedirler. Bu veriler İbrahim Mirza’nın hayat yolunu 1514 yılına kadar izlemeye olanak sağlıyor. Bildirimizde İbrahim Mirza’nın hayatıyla ilgili müphemleri aydınlatmaya ve onun faaliyetlerini araştırmaya çalışacağız. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ŞEYH ZÂHİD GEYLÂNÎ’NİN AHİLERLE MÜNASEBETLERİNE DAİR BAZI TESPİTLER AHİLİK ve AHİ EVRAN KİTABI səh: 105 Namiq MUSALI 0 0 Şeyh Zâhid Geylânî XIII. yüzyılda yaşamış olan … Şeyh Zâhid Geylânî XIII. yüzyılda yaşamış olan ünlü bir sufi lideridir. Azerbaycan’ın Lenkeran bölgesinde doğmuş ve yine orada vefat etmiş bu zat, Sühreverdiyye tarikatının Ebheriyye koluna mensuptur. Zâhidiyye diye bilinen sufi silsilesinin kurucusu olarak kabul edilir. Safeviyye, Halvetiyye, Bayramiyye, Celvetiyye vs. gibi tarikatlar bu silsileden türemişlerdir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Moğol Dönemi Azerbaycan’ında Bir Sufi Şeyhi: Seyyid Cemâleddin Tebrîzî Hitit Sosyal Bilimler Dergisi / Hitit Üniversitesi /Cild: 18 /N: Sp. Issue səh: 37-56 Namiq Musali 0 2025 Seyyid Cemâleddin Tebrîzî’nin soyağacı Hz. Peygamber’e ulaşmaktadır. … Seyyid Cemâleddin Tebrîzî’nin soyağacı Hz. Peygamber’e ulaşmaktadır. Asıl ismi Muhammed, künyesi Ebü’l-Hasan’dır. Tebriz’de doğdu. Eğitimini Mısır’daki meşhur Câmiü’l-Ezher Medresesi’nde tamamladı. Ardından Tebriz’e döndü ve Sühreverdiyye tarikatının Ebheriyye koluna mensup olan Şeyh Şehâbeddin Mahmud Tebrîzî’ye intisap etti. Daha sonra mürşidi tarafından irşat faaliyetlerinde bulunmak üzere Astara yöresine gönderildi. Böylece Seyyid, ailesi ile birlikte Astara’nın Buteser (bugünkü Penser) köyüne yerleşti. Orada kurmuş olduğu zaviyede uzun yıllar boyunca halkı irşat etti. Buteser’de yaşarken Seyyid Cemâleddin çok fakir bir yaşam sürer, kendine ait ufak bir tarlada çalışarak ve oradan elde ettiği mahsülü satarak geçinirdi. Fakat fakirliğini kimse anlayıp da sadaka göndermesin diye tedbir alırdı. Kaynaklarda “kâşif-i esrâr-ı yakīn”(sağlam bilgi sırlarının keşfedicisi) olarak tanımlanan Seyyid … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ANADOLU İRFAN GELENEĞI VE ŞEYH ZÂHID GEYLÂNÎ/ANATOLIAN WISDOM TRADITION AND SHEIKH ZAHID GILANI Elvan Çelebi Sempozyumu Namiq Musali 0 2020 Özet XIII. asırda İslâmî irfanın bayraktarlığını yapmış … Özet XIII. asırda İslâmî irfanın bayraktarlığını yapmış olan gönül erlerinden birisi de Şeyh Tâceddîn İbrahim Zâhid Geylânî (1218-1301)’dir. Ataları Horasan’dan (bugünkü Türkmenistan’ın Merv bölgesinden) Azerbaycan’ın Lenkeran yöresine gelip yerleşmiş olan bu zat, erken gençlik döneminde Sühreverdiyye tarikatının Ebheriyye koluna intisap etmiş, 55-60 yaşlarında irşad faaliyetlerine başlamış, bu amaçla seyahatlere çıkmış, insanları Hakk yoluna davet etmiş, binlerce mürid ve halife yetiştirmiş, gönüllerde taht kurmayı başarmıştır. Devrin sultanları, hususen de İlhanlı hükümdarı Gazan Han üzerinde büyük bir etki sahibi olan Geylânî, ona âdil yönetimle ilgili ögütler vermekten çekinmemiştir. Yaşadığı bölgenin içtimai hayatında mühim rol alan Şeyh Zâhid kendisinden sonra büyük bir manevî miras bırakıp gitmiştir. Türk-İslâm tarihinde büyük ehemmiyet taşıyan Safeviyye, Halvetiyye, Bayramiyye, Celvetiyye vs. tarikatların silsilesi bu mümtaz şahsiyete ulaşmaktadır. Türbesi günümüzde Lenkeran’ın Şıhakeran (Hilyekeran) köyünde bulunmakta ve halk tarafından ziyaret edilmektedir. Araştırmalarımız sırasında Şeyh Zâhid’in şimdiye dek bilinmeyen menâkıbına ulaşmış bulunuyoruz. Kastamonu Yazma Eserler Kütüphanesi’ndeki bir mecmua içinde (37 Hk 2694, vr. 97a-133a) yer alan bu eser toplam 55 bölümden ibarettir. Şeyh Zâhid menâkıbı, bir Anadolu Türkü olan Mehmed b. Abdüllatif tarafından XV. yüzyılda kısmî olarak Farsçadan Türkçeye çevrilmiştir. Eserin Farsça orijinali günümüze ulaşmamıştır. Sempozyum bildirimizde Şeyh Zâhid’in Anadolu irfan geleneği ile bağlantıları ve etkileşimi hakkında bilgi vermeyi düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Teymuri hökmdarı Mirzə Şahruxun Ərdəbillə bağlı bir fərmanı haqqında book Namiq Musali 0 0 Türk epik-mifoloji düşüncəsində teoqonik obrazlar sisteminin tədqiqi … Türk epik-mifoloji düşüncəsində teoqonik obrazlar sisteminin tədqiqi baxımdan ən zəngin qaynaqlardan birini çoxsaylı variantları olan" Oğuznamə" eposu təşkil edir." Oğuznamə" dastanının bizə məlum olan variantlarının, demək olar ki, hamısı islami oğuznaməlıdir. Onların içərisində yalnız biri-uyğur hərfləri ilə yazılmış" Oğuz kağan" dastanı bu baxımdan istisna təşkil edərək, İslamdan qabaqkı epik-mifoloji görüşləri əks etdirir." Oğuz kağan" dastanının əlamətdar cəhəti onda Oğuz teoqoniyasının bütöv bir proses şəklində öz ifadəsini tapmasıdır. Dastan bu cəhətdən Oğuz teoqonik təsəvvürləri haqqında zəngin biliklər təqdim edir. Dastanda Oğuz kağan bilavasitə tanrı Ay kağanın övladı kimi" Tanrı oğlu" statusunu daşıyır. Oğuz kağan bir Tanrı oğlu olduğu üçün onun övladları da Tanrının nəsli, yəni nəvə-nəticələri hesab olunurlar. Beləliklə," Oğuznamə" nin uyğur versiyasında təsvir olunan yaradılış prosesi Tanrıdan başlanmaqla tam bir teoqonik sistemidir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Carcarlara İlişkin Bir Literatür Değerlendirmesi ve Rus Türkolog VA Gordlevskiy'nin Konu İle İlgili Tespitleri Edeb Erkan Dergisi Namiq Musali 0 2022 Bu makale, Abdallar arasında" Carcar" olarak isimlendirilen … Bu makale, Abdallar arasında" Carcar" olarak isimlendirilen bir topluluğu ele almaktadır. Carcar ifadesinin, harfî ve etimolojik anlamları etrafında Horasan marifetiyle bağlantısı kurulmuştur. Buna göre" Car" sözcüğünün istemek ve talep etmek anlamı bulunmaktadır. Başta tasavvuf olmak üzere her alanda kullanılmaktadır. Bu uygulamayı yürüten kişiler, yardım isteyerek ellerindeki bir tas, torba veya keşkül ile aldıklarını topladıklarından dolayı onların yaptıkları iş" cere çıkmak" olarak bilinmektedir. Carcar adlandırması Konya ve Beyşehir şehir merkezinde birer mahalle ve bu mahallede oturan toplulukların ismidir. Abdal topluluklarının Konya ve Beyşehir'de yaşayanlarına Carcar adı verilmektedir. Carcarlar, Abdal topluluklarının bağlı olduğu Pir ocaklarından Yağmur Ocağına bağlıdır. Yağmur Ocağı ise mürşit olarak Hacı Bektaş Veli Ocağına bağlıdır. Günümüzde de Carcar mahallelerinde Abdallar yaşamakta ve Carcar isimlendirmesini de bilmektedirler. Zaman içerisinde Abdal'ın anlamının kazandığı olumsuzluk gibi Carcar da benzeri şekilde olumsuz bir biçimde yorumlanmasından dolayı kullanılmaz olmuştur. Bir süre sonra şehir tarihi açısından hem mahalle hem de toplulukların bu adlandırması unutulmuş ve ne için kullanıldığına dair de bir açıklama yapılamaz hale gelmiştir. Carcarlar hakkında müstakil ilk çalışmayı Rus Türkolog VA Gordlevskiy yapmıştır. O," Konya'da Carcarlar" isimli makalesini Konya'da yaptığı alan araştırmasına dayanarak yazmış ve ilk kez 1927 yılında yayınlamıştır. Gordlevskiy, Bektaşilik, Alevilik, Kızılbaşlık konularında yürüttüğü araştırmalarıyla şarkıyatçılar arasında ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Fakat araştırmalarının önemine … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Farsça Kaynaklara Göre Üsküdar'ın Tarihi ve Coğrafyası book Namiq Musali 3 2009 Bildiride XVI-XIX. yüzyıllara ait Farsça 4 tarihî … Bildiride XVI-XIX. yüzyıllara ait Farsça 4 tarihî eserde ve 3 seyahatnamede Üsküdar'la ilgili bilgiler tanıtılmıştır. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ŞEYH SAFİ VELÂYETNÂMESİ: TAHKİKİ VE TRANSKRİPSİYONU. Turkish Culture & Haci Bektas Veli Research Quarterly /N: 84 Namiq MUSALI 0 2017 Velayet-i Sheikh Safi which is a small … Velayet-i Sheikh Safi which is a small booklet writen in Turkish is a part of the manuscript book on Sufism stored at the Manuscript Library of Kastamonu under the archive number 37 Hk 2694. It deals with miracles and wisdoms of Sheikh Safi al-Din İshak Ardabilî, a famous Azerbaijani Sufi leader and the ancestor of Safavids. his booklet consists of 24 short chapters in 12 foils. he work was copied by Ahmed b. Mehmed in 990/1582. he booklet was writen in a simple and understandable language. Although the text was writen in Old Otoman Turkish, the influence of Azerbaijani Turkish is also visible. As a result of comparing Velayet-i Sheikh Safi and Safvat al-Safa, we found that, this work is the Turkish translation of some stories taken from different chapters of Safvat al-Safa. Based on linguistic and historical facts, we assume that, these stories were translated in the 15th century.In terms of translation, this booklet is dissimilar from those translations which was realized by poet Badr during the time of Sheikh Junaid (before 1456-1457) and by translator Neshati during the reign of Shah Tahmasb I (in 1542-1543). However, Velayet-i Sheikh Safi contains some stories which are partially similar with same stories of the Turkish manuscripts of Safvat al-Safa in Baku, Mashhad and Uskudar. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ŞEYH SAFİ TÜRBESİ'NİN ARŞİV BELGELERİNDE TÜRKÇE ŞAHIS VE UNVAN ADLARI/TURKISH PERSONAL NAMES AND TITLES IN THE ARCHIVE DOCUMENTS OF SHEIKH SAFI'S TOMB TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2016 Yıl: 4, Sayı: 7 Sayfa: 172-194 Namiq Musali 0 0 Özet Şeyh Safi Türbesi'nin arşiv belgeleri Azerbaycan'ın … Özet Şeyh Safi Türbesi'nin arşiv belgeleri Azerbaycan'ın ve özellikle de Erdebil yöresinin tarihiyle ilgili en zengin vesikalar külliyatıdır. Günümüzde İran'ın çeşitli kuruluşlarına dağılmış olan bu belgeler İranlı bilim adamı E. Şeyhü'l-Hükemâyî tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda izahlı katalog şeklinde tertip edilmiş ve yayınlanmıştır. Bu katalogdaki belgeleri inceleyerek, Erdebil ve civarındaki bölgelerde kullanılmış olan Türkçe isimleri tespit etmeye çalıştık. Araştırmalarımız sırasında 865 belgede 176 kez Türkçe isimlerle karşılaştık. Toplam 114 adet halis Türkçe şahıs ismi ortaya çıkardık. Bunlardan 92'si erkek ismi, 21'i kadın ismidir. Rastladığımız isimlerden birisi ise hem erkekler, hem de kadınlar için kullanılmıştır. Bu bulguların Azerbaycan onomastiğine ve Türkçe şahıs adlarının tarihî gelişimine dair yürütülen araştırmalara katkı sağlayacağına inanıyoruz. Anahtar Kelimeler: Şeyh Safi Türbesi, arşiv belgeleri, Erdebil, Türkçe isimler, onomastik. Abstract Archive documents of Ardabil Shrine are the richest corpus of documents on the history of Azerbaijan, especially Ardabil. In our days these documents are scattered to different institutions of Iran. But Iranian scholar E. Seikh al-Hokamayi in the result of his investigations prepared and published an annotated catalog of these documents. Studying this catalog we tried to identify Turkish names which were used in Ardabil and surrounding areas. In this study we encountered 176 times to Turkish names in 865 documents and found 114 pure Turkish names. 92 of them are male names and 21 of them are female names. One of the names used both for men and women. We believe that these findings … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)