Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
İnsan resursları və elmmetrik məlumatlar bazası
Profil

Xuraman qızı

ANAS_850
Elmi fəaliyyət
Qeyd: Elmi fəaliyyət Google Scholar profilindəki nəşrlər əsasında süni intellekt (DeepSeek-V3.2-reasoner) tətbiqi ilə tərtib olunmuşdur.(12.02.2026)
Ümumi xülasə (Sİ):
Xuraman qızı, filologiya elmləri doktoru, dosent, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin baş elmi işçisidir. Onun elmi fəaliyyəti əsasən türk xalqları ədəbiyyatı, xüsusilə sufiizm məzmunlu şeirlik, Nizami Gəncəvi, Yunus Əmrə və digər klassik şairlərin yaradıcılığını tədqiq etməklə məşğuldur. Onun elmi nəşr həcmi 72 publikasiyadan ibarətdir (Google Scholar məlumatına əsasən), həm 10 sitat almışdır; h-indeks 2, i10-indeks 0 təşkil edir. AMEA DərgiPark-da 2 publikasiya qeyd edilmişdir. Bu elmmetrik göstəricilər yüksək məhsuldarlığı (ilə 2000-ci ildən başlayaraq davamlı publikasiya dinamikası) və sitat təsirinin məhdudluğunu (az sayda sitat həcmi və aşağı h-indeks) aydınlaşdırır. Publikasiyalar Azərbaycan, rus, ingilis və digər dillərdədir, bu beynəlxalq görünürlüyə yönəlişini ifadə etsə də, elmi təsir nəzərə alınan məhdudluqdadır. Bu, onun elmi işlərinin əsasən regional elmi mühitində tanındığını və beynəlxalq elmi əhəmiyyət qazanması üçün daha çox tədbirlər lazım olduğunu təsdiq edir.
Tədqiqat maraqları (Sİ):
  • Klassik türk ədəbiyyatında sufiizm
  • Nizami Gəncəvinin yaradıcılığı
  • Yunus Əmrənin yaradıcılığı
  • Türk xalqlarının ədəbi əlaqələri
  • Azərbaycan mühacir ədəbiyyatı
  • Həqiqəti şeir
İxtisas sahələri (Sİ):
  • Ədəbiyyatda sufiizm
  • Türk ədəbiyyatı
  • Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq
  • Klassik şeir
Şəxsi məlumatlar
Tam Adı:
Xuraman Hümmətova Bəhmən qızı
Elmi dərəcə:
Filologiya elmləri doktoru
Elmi ad:
Dosent
Təvəllüd:
İş ünvanı:
Əlaqə nömrəsi:
Email:
  • khuramanhummatova@anas.az
İş yeri məlumatları
Təşkilat / Şöbə:
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu / Türk xalqları ədəbiyyatı
Vəzifə:
Baş elmi işçi
Əsas iş yeri:
Bəli
İşləmə müddəti:
1 Yanvar 2024 – H/h
Elmi işlərin siyahısı
İşin adı Jurnalın adı, Nəşriyyat, cild, N Müəlliflər İstinad sayı Nəşr tarixi Abstrakt və oxşar məqalələr
REFLECTION OF DIVINE HARMONY AND HISTORICAL REALITIES IN THE WORKS OF MIR MOHSUN NAVVAB Philology and Art Studies /N: 2 Khuraman Hummatova 0 2023 Mir Mohsun Navvab Agamirzazade Garabaghi (1833-1919) is … Mir Mohsun Navvab Agamirzazade Garabaghi (1833-1919) is one of the poets who occupied a unique place in the development of Azerbaijani literature of the 19th century. In the history of our literature Mir Mohsun Navvab was known as poet, musicologist, artist, calligrapher, alchemist, mathematician, astronomer and had an encyclopedic intellect. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Əhməd bəy Ağaoğlunun fikir dünyasında dini dilemmaların yeri:(The place of religious dilemmas in the worldview of Ahmed bey Agaoglu) Comparative Literature /N: 2 Xuraman Hümmətova 0 2023 Ahmed bey Agaoglu (1869-1939), a prominent representative … Ahmed bey Agaoglu (1869-1939), a prominent representative of Azerbaijani emigrant literature, occupies a unique place in political and social history. The basis of the writer's creative criterion is the promotion of Turkic ideas and the preservation of Islamic values. These ideas preserve the national worldview, Islamic religious values, a sense of patriotism, and traditions writer's innovation. One of the works in the work of the writer thinker, which reflects the traditions of shamanism, Turkic mythological views and Islamic ideas, and preserves religious values is “Tanri Daghinda”(“On the Mountaion of God”). The work tells about the worship of the Turks to one god, the manifestation of the customs Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)

Tarix Ümumi Məqalə sayı Ümumi İstinad sayı h index i10 index
1 Aprel 2026 72 10 2 0
1 Mart 2026 72 10 2 0
1 Fevral 2026 72 10 2 0
1 Yanvar 2026 72 10 2 0
1 Dekabr 2025 72 10 2 0
1 Noyabr 2025 72 10 2 0
1 Oktyabr 2025 72 9 2 0
1 Sentyabr 2025 72 8 2 0
1 Avqust 2025 72 8 2 0
1 İyul 2025 72 8 2 0
1 İyun 2025 72 8 2 0
1 May 2025 72 8 2 0
1 Aprel 2025 72 8 2 0
1 Mart 2025 72 8 2 0
1 Fevral 2025 72 7 2 0
1 Yanvar 2025 72 7 2 0
1 Dekabr 2024 72 6 2 0
1 Noyabr 2024 72 6 2 0
1 Oktyabr 2024 67 6 2 0
1 Sentyabr 2024 67 6 2 0
1 Avqust 2024 67 6 2 0
1 İyul 2024 67 6 2 0
1 İyun 2024 67 6 2 0

Content for WOS.
Elmi işlərin siyahısı
İşin adı Jurnalın adı, Nəşriyyat, cild, N Müəlliflər İstinad sayı Nəşr tarixi Abstrakt və oxşar məqalələr
Концепция божественной любви в поэме «Лейли и Меджнун» Низами Гянджеви Проблемы востоковедения / Государственное бюджетное научное учреждение «Академия наук Республики Башкортостан» /N: 4 (62) səh: 37-41 Хураман Бахмановна Гуммaтова 5 2013 Поэма «Лейли и Меджнун» Низами Гянджеви богата … Поэма «Лейли и Меджнун» Низами Гянджеви богата суфийскими идеями, образами и мотивами. Данное произведение нельзя считать чисто мистической, тасаввуф-ирфанской, хотя среди исследователей творчества поэта существуют споры по этому поводу. Поэт в своей поэме представил новую концепцию любви, на создание которой повлияло и суфийское мировоззрение. Меджнун, изображенный Низами, полностью посвятивший себя своему идеалу, есть символ искреннего и самоотверженного идеалиста. Влюбленный – образ мумина (благочестивого) или муджахида (жертвующего собой ради бога), возлюбленная – образ идеала или Аллаха. Гейс, из-за непонимания его поступков со стороны простых людей прозванный Меджнуном (умалишенным), является мумином, жертвующим собой, муджахидом. Он – олицетворение «фена-филах» (или идеальной любви). Поэт представил свою новую романтическую концепцию любви, рожденную под влиянием суфийского мировоззрения. Он широко использует в поэме суфийскую символику, в частности, символ вина, используемый для возвышения к вершине по пути познания – мира науки, знаний, ирфана. Лирический герой, выпив этого вина, хочет пуститься в далекий путь – посредством любви Меджнуна к Лейли в мир Истины, думать, размышлять на этом пути – познавать, т.е. возвыситься до высоких умственных вершин. О том, что вино у Низами носит суфийский символический характер, свидетельствует и то, что оно не выпивается как напиток, а дарит божественное опьянение, без выпивания … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Габдулла Тукай и" Молла Насреддин" Габдулла Тукай и тюркский мир səh: 155-158 Хураман Бахман Гумматова 3 2016 Габдулла Тукай в 1906-м году был ознакомлен … Габдулла Тукай в 1906-м году был ознакомлен с творчеством МА Сабира и активно сотрудничал с журналом «Молла Насреддин». Тукай сыграл огромную роль в развитии татаро-азербайджанских литературных связей. Талант Г. Тукая, также как и Сабира, блеснул накануне и после революции 1905 года (1905-1911). Г. Тукай также всего за восемь лет (1905-1913) оставил огромное литературное наследие, которое является жемчужиной татарской поэзии ХХ века. Журнал «Yalt-Yult»(«Ялт-Юлт») сыграл большую роль в проявлении сатирического таланта поэта. Известный ученый-литературовед А. Мирахмедов писал, что Г. Тукай впервые перевел стихотворение Сабира «Стон муллы» на татарский язык. В его поэзии, также как и у Сабира, есть ненависть к режиму Магомедали шаха, Султана Абдульгамида. При разговоре о «Молла Насреддин» е и Габдулла Тукае … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ABOUT BENEFITING FROM FOLK IN VERSES OF NASIMI''S POETRY Theoretical & Applied Science / Товарищество с ограниченной ответственностью Теоретическая и прикладная наука /N: 2 səh: 86-88 Khuraman Hummatova 1 2016 Imadeddin Nasimi who had a great role … Imadeddin Nasimi who had a great role in formation of Azerbaijan philosophical poetry and the spreading of the hurufi movement was born in 1369 in an ancient city of of Azerbaijan, Shamakhi. One of factors that increases magic of poetry of undying word master of azerbaijanian literature Imadeddin Nasimi (1369-1417) is his creative referring to folk literature. By this way master elevated poetic potential of azerbaijani turkish showed that azerbaijanian is a language of poetry as well as a language of" birds". Greatness of his mastery is that he could join with unparalleled cleverness divine idea with aestetic beauties in traditional structures of aruz poetical genres. Poetical strenght of Nasimi's poetry took its source from master's passionate poetical gift in one hand, but in another hand from national culture to which he was belonged. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Yunus Əmrə divanında qədim sözlərin müasir dildə kəsb etdiyi məna çalarları.AZLING 2022 –Azərbaycan dili müasir dilçilik: Problmlər,prespektivlər çağırışlar. səh: səh 23 Hümmətova Xuraman 0 2022
Yunus Əmrə Azərbaycan coğrafiyası müstəvisində. Azərbayan Respublikası Təhsil Nazirliyi və ADU. Təhsin Mütəllimovun 90 həsr olunmuş Respublika elmi konfransı. səh: . Səh 204-214. Hümmətova Xuraman 0 2022
Şeyx Qalibin “Hüsn və Eşq”əsərində idealla varlıq arasında əlaqə sintezi. Uluslararası “Türk dünyasında Milli mücadilə ve ədəbiyyat” sempozyumu bildirileri. səh: səh.215-223 Hümmətova Xuraman 0 2022
Hərf konfiqurasiyası və təsəvvüf poeziyası V Seyid Nigari Beynəlxalq sempozimu 17 -19 may 2022. Şuşa ilinə həsr oluhur. səh: səh. 53-59. Hümmətova Xuraman 0 2022
Səfəviyyə təriqətindən Bayramiliyə uzanan yolda bədii təxəyyülün rolu. Uluslararası Hacı Bayram Veli Sempozyumu (İnsan ve Şeher) Hummatova Huraman 0 2022
Əhməd Cavad və Mehmet Akif poeziyası azadlıq ideyaları müstəvisində AMEA Nizami adına ədəbiyyat İnstitutu. Əhməd Cavad və Mehmet Askif Ərsoya həsr olunmuş “Türk şeirində milli istiqlalın möhtəşəm müqəddiməsi Əhməd Cavad və Mehmet Ərsoy Beynəlxalq konfransı. Hümmətova Xuraman 0 2022
Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrə yaradıcılığında sözün funksionallığı AMEA Gəncə bölməsi İctimai və humanitar elmlər seriyası /N: № 1 səh: səh, 73-78 Hümmətova Xuraman 0 2022
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” məsnəvisində əxlaqi-mənəvi saflaşmanın yolları Peşə Təhsili və insan kapitalı jurnalı /N: №1 səh: s.6-11. _ 0 2021
Hümmətova Xuraman “Nizami Gencevi I ezoterizm səh: 100 səh. Hümmətova Xuraman 0 2021
El poema de Nızami Ganjevi’s Masnavi, Siete bellezas en el contexto de Tasavvuf Conrado / Universidad de Cienfuegos. /Cild: 16 /N: 73 səh: 449-452 Khuraman Hummatova 0 2020 Tasavvuf motives are seen openly in Nizami’s … Tasavvuf motives are seen openly in Nizami’s creativity particularly in his “Seven beauties” poem. But the use of these motives dont give an opportunity to consider presentation of tasaffuv-irvan thoughts of the poet as whole. That is why, Nizami ws a well known wisdom philosopher. As all researchers confirm, Nizami used the ideas which he considered satisfactory although Nizami attracted the contemporary ideas of the cultural heritage pre him. Suphizm was a source of thoughts with its contemporary ideas and motives for Nizami. The poet was not indifferent to this source an dused suphi idea and motives. Namely, suphi thoughts plaid a role of a mean forgiving its ideas to him, the poet never fell under influence of sophiideas. It show that the poet approached sophism as creativity by using tasaffuv in his “Khamsa” poem and almost ddnt use sophism in his “Isgendername” poem. Poet didn't create in the image of protagonist Bahram image of lover(ashug)-hero,which passed through sufi's four stages Sharia-Faith-Ingenuity-Truth path of perfection, but he created definately different hero by using enough 4stages perfection scheme and sufi's model of seven steps Faith. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
The poem of N? zami Ganjevi’s Masnavi, Seven Beaut? es in Tasavvuf context Revista Conrado /Cild: 16 /N: 73 səh: 449-452 Khuraman Hummatova 0 2020 Tasavvuf motives are seen openly in Nizami’s … Tasavvuf motives are seen openly in Nizami’s creativity particularly in his “Seven beauties” poem. But the use of these motives dont give an opportunity to consider presentation of tasaffuv-irvan thoughts of the poet as whole. That is why, Nizami ws a well known wisdom philosopher. As all researchers confirm, Nizami used the ideas which he considered satisfactory although Nizami attracted the contemporary ideas of the cultural heritage pre him. Suphizm was a source of thoughts with its contemporary ideas and motives for Nizami. The poet was not indifferent to this source an dused suphi idea and motives. Namely, suphi thoughts plaid a role of a mean forgiving its ideas to him, the poet never fell under influence of sophiideas. It show that the poet approached sophism as creativity by using tasaffuv in his “Khamsa” poem and almost ddnt use sophism in his “Isgendername” poem. Poet didn't create in the image of protagonist Bahram image of lover (ashug)-hero, which passed through sufi's four stages Sharia-Faith-Ingenuity-Truth path of perfection, but he created definately different hero by using enough 4stages perfection scheme and sufi's model of seven steps Faith. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Şeyx Qalibin “Hüsn və Eşq” əsərində eşqin təsəvvüfi seyri Dünya Ədəbiyyatı. /N: № 1 səh: səh. 93-99 Hümmətova Xuraman 0 2020
Namik Kamalın “vatan şarkısı” şeirində səsləşmə və paralellər Filologiya və sənətşünaslıq /N: №2 səh: səh 134-139 Hümmətova Xuraman 0 2020
Abay Kunanbayevin poemalarında nağıl süjetləri. Müqayisəli ədəbiatşünaslıq /N: №2 səh: Səh.115-121 Hümmətova Xuraman 0 2020
Изучение наследия Aбая в контексте восток-запад Международная научно-практическая конференция, посвященная 175-летию со дня рождения казахского поэта, просветителя, общественного деятеля Абая Кунанбаева, səh: str 82- 85 Хураман Гумматова 0 2020
. Особенности жанра в меснeви Юнуса Эмре «Рисалятун-нусхиййе» Международной научно-практической конференции ЖАНРОВО-СТИЛЕВОЕ РАЗВИТИЕНАЦИОНАЛЬНЫХ ЛИТЕРАТУРВ XX–XXI вв. АКАДЕМИЯ НАУК РЕСПУБЛИКИ ТАТАРСТАН ИНСТИТУТ ЯЗЫКА, ЛИТЕРАТУРЫ И ИСКУССТВА им. Г. ИБРАГИМОВА səh: cт. 95-103 Хураман Гумматова 0 2020
Əlaqəli məqalələr(Google)
Şeyx Qalibin “Hüsn və Eşq” əsərində eşqin təsəvvüfi seyri. Dünya Ədəbiyyatı /N: № 1 səh: səh. 93-99. Xuraman Hümmətova 0 2020
Abay Kunanbayevin poemalarında nağıl süjetləri Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq /N: №2 səh: səh 115-120 Hümmətova Xuraman 0 2020
In the context of the Tasaffuv folk poetry (according to the poetry of I. Nasimi). Dilemas contemporáneos: Educación, Política y Valores /Cild: 7 Khuraman Hummatova 0 2019 2 force of Nasimi's poetry took its … 2 force of Nasimi's poetry took its origin from the passionate poetics of the teacher. In this sense, Nasimi's creativity characters were related not only to Eastern Hurufi views, but also to popular creativity, popular mystical views. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
En el contexto de la poesía popular de Tasaffuv (basado en la poesía de I. Nasimi). Dilemas contemporáneos: Educación, Política y Valores Khuraman Hummatova 0 2019 Uno de los factores que aumenta la … Uno de los factores que aumenta la magia de la poesía del maestro de la palabra inmortal de la literatura azerbaiyana Imadeddin Nasimi (1369-1417) es su referencia creativa a la literatura popular. La grandeza de su dominio es que podría unirse con una inteligencia divina incomparable con bellezas estéticas en las estructuras tradicionales de los géneros poéticos aruz. La fuerza poética de la poesía de Nasimi tomó su origen de la poética apasionada del maestro. En este sentido, los personajes de la creatividad de Nasimi se relacionaban no solo con puntos de vista orientales hurufi, sino también con creatividad popular, puntos de vista místicos populares. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Ayaz İsaki və XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatında milli özünüdərk düşüncəsi Гаяз Исхаки и национальное возрождение татар в начале ХХ века səh: 28-33 XБ Гумметова 0 2018 Произведения Гаяза Исхаки сыграли влиятельную роль в … Произведения Гаяза Исхаки сыграли влиятельную роль в национальном самовосприятии и самовозрождении татарского народа. Это возрождение было инновацией в сознании народа, оно скорректировало возвращение народа к своим историческим, культурным ценностям. Личности идущие во главе этого ренессанса играли ведущую роль в возрождении национального сознания, подвергались преследованиям, ссылкам, пыткам, были вынуждены жить в эмиграции. Противостояние Гаяза Исхаки совпало с периодом создания независимой Азербайджанской Демократической Республики в 1918-ом году, как апогея борьбы азербайджанского народа. Такие мастера как МЭ Расулзаде, Г. Джавад, Н. Нариманов, МБ Мамедзаде, А. Гусейнзаде которые возглавляли эту борьбу азербайджанского народа за независимость, были соратниками пера Гаяза Исхаки. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Hacı Bayram Vəli Şeirlərində Özünüdərkin Struktur Troyektoriyası Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / Hakan YILMAZ /Cild: 4 /N: 12 səh: 37-53 Xuraman Hummatova 0 2017 XIV əsr Türk təsəvvuf şeirini yaranmasında və … XIV əsr Türk təsəvvuf şeirini   yaranmasında və inkişafında böyük rolu olan   övliya  şairlərdən biri də  Hacı Bayram Vəli (1352-1436 ) olmuşdur. Onun yaratdığı təsəvvuf məzmunlu şeirlər həm  özündən əvvəl  yaranan (Yunus Emre) təriqət poeziyasından  bəhrələnmiş, həm də özündən sonra yazıb –yaradan həm də (Məsələn: Yazıcızadə Məhəmməd Əfəndi hocasını öyərək deyirdi: Cihanın kutbi mahı Hacı Bayram, Cihanın şeyhi, şahı  Hacı Bayram)  təsəvvuf  şeirinə güclü təsiri olmuşdur Hacı Bayram Vəlinin  ünlü bir övliya olacağını hələ şairin dünyaya gəlməzdən əvvəl  haqqında  yaranan yarıhəqiqət, yarırəvayət  olan məlumatlardan görürük.     Bu   rəvayətlər sonradan həqiqətə çevrilərək haqqa   doğru yolçuluq edən övliya şairin əməllərində gerçəkləşdi.  Poeziyasında  təsəvvuf əhlinin  özünü bilməsi  ideyasını təbliğ edən şair  şeirlərinin birində deyir: “bilmək istərsən səni, can içrə ara canı, Keç canından bil onu, sən səni bil, sən səni” Təsəvvuf əhlinin kodlaşmasında ən    mühüm olan amillərdən biri və birincisi özünü bilməsidir. Belə bir  aforizim də var ki, “kəndini bilən, rəbbini bilər” prinsipi təsəvvuf elmində əsasın əsasıdır. Həyatı boyunca  haqqa doğrü yolçuluq edən şair   seyri-süluk boyunca   təsəvvuf  traktoriyası üzrə hərəkət etmişdir. O, təsəvvuf  elminin, sirlərini (şəriət, təriqət, mərifət, həqiqət) mükəmməl bilmiş və həyatı boyunca onlara əməl etmişdir. Həyatından məlum olur ki,  bir pirdən dərs alması,   bir dərgaha    qoyub getdiyi təriqətin sonradam  davamçılarının yetişməsi,   şairin haqqa doğru yolçuluğunun məziyyətlərini   bizə göstərir. Mütəsəvvuf şair  bunların bəzilərini əməli işlərlə yerinə yetirirdisə, bəzilərini isə, yəni Qurani-Kərimin … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Esoteric meanings in poems of Khagani Shirvani book / Тернопільський національний педагогічний університет імені Володимира Гнатюка Khuraman Hummatova 0 2017 First of persons,who took irreplaceable part in … First of persons,who took irreplaceable part in development of Azerbaijanian poetry of XII century and in establishment of poeme genre was Afseleddin Khagani(1126-1199).He lived in palaces from his younth and reached position of head of poets(malikush -suara)and gained his pseudonym "Khagani".In his verses he compared soul with religion and considered,that second one is the fiction.As Khagani considered,that soul is genuine,in the full sense this was based on irfani views.In irfan science religion is a mind,tasavvuf is a soul.In tasavvuf Allah can be understood not through mind ,but through soul and love.Joining to Allah with soul can be reached through a goblet of wine.We consider,that the study in Khagani's oeuvre even just such images as a goblet and wine is enough to confirm that,he praised irfani images and ideas in his creativity and he had quite advanced irfani views. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Structural Trajectory of Self-Understanding in Hadji Bayram Velis Verses Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / Редакция журнала" Академическая история и мысль" /Cild: 4 /N: 12 səh: 37-53 Xuraman Hummatova 0 2017 XIV əsr Türk təsəvvuf şeirini yaranmasında və … XIV əsr Türk təsəvvuf şeirini yaranmasında və inkişafında böyük rolu olan övliya şairlərdən biri də Hacı Bayram Vəli (1352-1436) olmuşdur. Onun yaratdığı təsəvvuf məzmunlu şeirlər həm özündən əvvəl yaranan (Yunus Emre) təriqət poeziyasından bəhrələnmiş, həm də özündən sonra yazıb-yaradan həm də (Məsələn: Yazıcızadə Məhəmməd Əfəndi hocasını öyərək deyirdi: Cihanın kutbi mahı Hacı Bayram, Cihanın şeyhi, şahı Hacı Bayram) təsəvvuf şeirinə güclü təsiri olmuşdur Hacı Bayram Vəlinin ünlü bir övliya olacağını hələ şairin dünyaya gəlməzdən əvvəl haqqında yaranan yarıhəqiqət, yarırəvayət olan məlumatlardan görürük. Bu rəvayətlər sonradan həqiqətə çevrilərək haqqa doğru yolçuluq edən övliya şairin əməllərində gerçəkləşdi. Poeziyasında təsəvvuf əhlinin özünü bilməsi ideyasını təbliğ edən şair şeirlərinin birində deyir:“bilmək istərsən səni, can içrə ara canı, Keç canından bil onu, sən səni bil, sən … Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Nizami Gəncəvi yaradıcılığı təsəvvüfi ideyalar axarında Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat Muzeyi. Nizami və dünya mədəniyyəti mövzusunda Respublika konfransı Hümmətova Xuraman 0 2016
Hacı Bayram Vəlinin şeirlərində Haqqa doğru seyri-sülukunun ilahi-estetik harmoniyası. I Uluslararası Hacı Bayram Vəli sempoziyumu Hummatova Huraman 0 2016
Qərb alimlərinin elmi –nəzri fikirləri Birinci Türkoloji Qurultayın nümayəndəsi Bəkir Çobanzadə yaradıcılığında. Türksoylu xalqların musiqi mədəniyyətinin tədqiqi problemləri. XV Beynəlxalq elmi-praktiki konfransın səh: Səh.209-212 Hümmətova Xuraman 0 2016
Hürufilik və rəqəmlər AMEA Xəbərlər Humanitar Elmlər /N: № 1 səh: səh.28-31 Xuraman Hümmətova 0 2016
NİZAMİ GƏNCƏVİNİN «YEDDİ GÖZƏL» POEMASINDA KAMILLƏŞMƏ MODELİNİN ŞƏRHİ Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / Kürşat ÖNCÜL /Cild: 2 /N: 2 səh: 1-7 Huraman Hummatova 0 2013 Nizami yaradıclığında, o cümlədən «Yeddi gözəl» poemasında … Nizami yaradıclığında, o cümlədən «Yeddi gözəl» poemasında təsəvvüfi motivləri geniş şəkildə müşahidə olunur. Lakin bu motivlərdən istifadə şairin yaradıcılığını bütöv şəkildə təsəvvüfi-irvani görüşlərin təcəssümü hesab etməyə imkan vermir. Ona görə ki, Nizami görkəmli mütəfəkkir filosof idi. Bütün tədqiqatçıların təsdiq etdiyi kimi, XII əsr Şərq və Azərbaycan intibahını yaradan və onun bütün ideya-estetik ağırlığını çiyinlərində daşıyan Nizamini özünəqədərki mədəni irsin bütün mütərəqqi ideyaları cəlb etsə də, o öz yaradıcılığında məqbul bildiyi ideyalardan istifadə edirdi. Sufizm də özünün mütərəqqi ideya və motivləri ilə Nizami üçün cəlbedici fikir qaynağı idi. Şair bu qaynağa biganə qalmamış, sufi ideya və motivlərindən istifadə etmişdir. Lakin müşahidələr göstərir ki, Nizami sufizmdən yaradıcı şəkildə istifadə etmişdir. Yəni süfi görüşləri ona öz ideyalarıını vermək üçün bir vasitə rolunu oynamış, şair heç vaxt sufi ideyalarının tam təsiri altına düşməmişdir. «Xəmsə»də təsəvvüfdən istifadənin əsərdən-əsərə fərqli şəkildə təqdim olunması, sonuncu poemada – «İsgəndərnamə»də Nizaminin artıq sufizmdən, demək olar ki, yerli-dibli istifadə etməməsi də sənətkarın sufizmə yaradıcı yanaşdığını göstərir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Mir Bəkir Çobanzadə yaradıcılığında Qərb alimlərinin Türk mütəfəkkirləri haqqında elmi –nəzri fikirləri . II Beynəlxalq Türkoloji konfransı Hummatova Huraman 0 2013
Ədəbi sufizmin formalaşmasında məhəbət dastanlarının rolu. VII Beynəlxalq Türk mədəniyyəti, incəsənəti və mədəni irsin inkişafı sempoziumu. Хураман Гумматова 0 2013
Şah Qasim Ənvar: təsəvvüfi ideya ilə bədii obrazın ilahi-estetik harmoniyası Azərbaycan Şərqşünaslıq elminin inkişaf yolları. Akad.Vasim Məmmədəliyevin anadan olmasının 70 –illiyinə həsr edilmiş elmi konfrans. 0 2013
Yunus Əmrə və Seyid Yəhya Bakuvinin yaradiciliğinda məqam anlayişi həqiqəti dərketmə modeli kimi S.Y.Bakuvi konfransı .Bakı. 24-25 noyabr Hummatova Huraman 0 2013
. Yunus Əmrənin “Risalətün nüshiyyə” məsnəvisində əxlaqi təlqin Yaşayan Yunus Əmrə 9 dekabr Hümmətova Xuraman 0 2013
Konsepsiya bojestvenni lyubvi v poema “Leyli i Megjnun "N.Gencevi Akademiya nauk Başkurdustan. Problemı vostokavedenie ,naucnıy jurnal 2013 ,Akademiya nauk Başkurdustan. Problemı vostokavedenie ,naucnıy jurnal 2013 ,4 (62) /N: №4.(62) Хураман Гумматова 0 2013
COMMENTARY ON WISDOM MODEL IN NIZMI GANJAVI'S" SEVEN BEAUTIES" POEM Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi; Sayı: 2; 1-7 / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi Huraman HUMMATOVA 0 2013 Tasaffuv motives are seen openly in Nizami’s … Tasaffuv motives are seen openly in Nizami’s creativity particularly in his “Seven beauties” poem. But the use of these motives dont give an opportunity to consider presentation of tasaffuv-irvan thoughts of the poet as whole. That is why, Nizami ws a well known wisdom philosopher. As all researchers confirm, Nizami used the ideas which he considered satisfactory although Nizami attracted the contemporary ideas of the cultural heritage pre him. Suphizm was a source of thoughts with its contemporary ideas and motives for Nizami. The poet was not indifferent to this source an dused suphi idea and motives. Namely, suphi thoughts plaid a role of a mean forgiving its ideas to him, the poet never fell under influence of sophiideas. It show that the poet approached sophism as creativity by using tasaffuv in his “Khamsa” poem and almost ddnt use sophism in his “Isgendername” poem. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Qədim və erkən orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı və təsəvvüf. Filologiya məsələləri /N: №4. səh: səh.420-428 Hümmətova Xuraman 0 2012
Yunus Əmrənin “Risalətün Nüshiyyə” məsnəvisində bədii təsvirlər. Kardaş kelemler /N: №1 (65) səh: səh.37-46 Hümmətova Xuraman 0 2012
Təsəvvüf və ümumtürk ədəbi düşüncəsi Filologiya məsələləri /N: №2 Hümmətova Xuraman 0 2012
Təsəvvüf və orta əsrlər türk ədəbiyyatı. Filologiya məsələləri. /N: № 3 səh: səh.529-539 Hümmətova Xuraman 0 2012
Ритуал «Сема» как основная модель суфийского тариката мевлеви Проблемы востоковедения / Государственное бюджетное научное учреждение «Академия наук Республики Башкортостан» /N: 1 (55) səh: 30-34 Хураман Бахмановна Гумметова 1 2012 Один из основных атрибутов тариката «Мевлеви» ритуальный … Один из основных атрибутов тариката «Мевлеви» ритуальный танец «Сема» отличает его от других суфийских тарикатов. В статье раскрывается семантический смысл слова "сема"; говорится о влиянии музыки на дух человека во время ритуального танца, а также о важности пространства, времени и ритма танца во время его исполнения. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Klassik Azərbaycan şeirində təsəvvüf probleminin nəzəri- metodoloji, fəlsəfi-poetik əsasları. AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun.Ədəbi-əlaqələr səh: səh.151-163 Hümmətova Xuraman 0 2011
Nicatinin qəsidələri Dillər Universiteti. Dil və Ədəbiyyat /N: № 1 səh: səh.186-192 Hümmətova Xuraman 0 2011
Nicati seirinin etnopsixoloji yaddaşında səm-pərvanə qarşılaşdırması. AMEA Türk xalqları ədəbiyyatı.(məqalələr toplusu) səh: s.86-95 Hümmətova Xuraman 0 2011
Türk sufi şeirinin ilk nümayəndəsi Əhməd Yəsəvi və onun təsəvvüf məzmunlu şeirləri AMEA Xəbərlər səh: səh..59-69 Hümmətova Xuraman 0 2009
Mövlana həqiqəti dərketmə yolu kimi Dirçəliş.XXI əsr səh: səh.128-129. Xuraman Hümmətova 0 2008
Əhməd Yəsəvi və Yunus Əmrə yaradıcılığında bəzi məqamların təhlili Xoca Əhməd Yəsəvi sempozyumu. səh: səh.109-118 Hümmətova Xuraman 0 2008
I Uluslararası Yunus Əmrə sempozyumu. Aksaray Universiteti. 8-10 oktyabr (ekim) 2008, səh I Uluslararası Yunus Əmrə sempozyumu. Aksaray Universiteti. 8-10 oktyabr (ekim) 2008, səh səh: səh.54-57 Hummatova Huraman 0 2008
Yunus Əmrənini “Olur” rədifli şeirində psixoloji hal dəyişməsi I Uluslararası Yunus Əmrə sempozyumu. Aksaray Universiteti. 8-10 oktyabr (ekim) 2008, səh səh: səh.54-57 Hummatova Huraman 0 2008
Təlmihdən istifadə Qazi Bürhanəddin poeziyasının ideya qaynağı kimi Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Texniki Universiteti. Humanitar elmlər seriyası. /N: №3. səh: səh.31-33 Hümmətova Xuraman 0 2008
Təlmihdən istifadə Qazi Bürhanəddin poeziyasının ideya qaynağı kimi//.Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Azərbaycan Texniki Universiteti. Humanitar elmlər seriyası. /N: №3 səh: səh.31-33 Hümmətova Xuraman 0 2008
Abdal obrazının xalq ədəbi ənənəsində və təsəvvüf şeirində yeri. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər XXI səh: səh.39-48. Hümmətova Xuraman 0 2006
Yunus Əmrə və Molla Qasım bağlılığı. Filologiya məsələləri /N: №4. səh: səh.98-102. Hümmətova Xuraman 0 2004
Orta əsrlər şeirində səs allesterasiyası Filologiya məsələləri /N: №3. səh: səh 44-46 Hümmətova Xuraman 0 2003
Yunus Əmrənini didaktik risaləsi. AMEA Z.M.Bunyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu Şərqin aktual problemləri:Tarix və müasirlik. səh: Səh.110-114 Hümmətova Xuraman 0 2001
Yunus Əmrənini çağı və çağdaşları BDU.Tarix və onun problemləri /N: .№2 səh: s.29-33 Hümmətova Xuraman 0 2000
Анализ мифического образа великана в поэмах Габдуллы Тукая ББК 83.3 (2Рос= Тат) я43 Г 12 səh: 167 ХБ Гумматова 0 0 Жанр поэма занимает особое место в творчестве … Жанр поэма занимает особое место в творчестве Габдуллы Тукая. В его поэмах «Кисекбаш» и «Шурале» традиции народного творчества, дух фольк лора образуют особый смысловой пласт. Примеры, привнесенные поэтом в письменную литературу с использованием народного творчества, стали поэтичными в его пере и заново были переданы народу. Это позволило поэту выразить свои общественно-политические поступки на образцах фольклора высокой эстетической ценности. Образцы национального фольклора, запечатленные в памяти поэта с детства, впоследствии стали его шедеврами искусства, и на протяжении всей карьеры он наслаждался фольклорными жанрами как духовным сокровищем. Образцы народного творчества в поэзии Тукая также сыграли роль средства коммуникации в донесении до людей горьких истин того времени. Поэт иногда видел выход из жалкого положения того времени в умелом использовании народного искусства, передавая его читателям, придавая им новый тон. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
40qız əfsanəsi və 40-lar məclisinin oluşmasında halk inanclarının ilişki sintezi II Uluslararası Kazdağları ve Erdemit Sempozyumu Hummatova Huraman 0 0
YUNUS EMREII. CİLT EMRE VE TÜR 0 0 Şairliğiyle sağladığı evrenselliği ve UNESCO’nun başta barış … Şairliğiyle sağladığı evrenselliği ve UNESCO’nun başta barış ilkesi olmak üzere temel amaçları ile bire bir örtüşen görüşleri nedeniyle 1991 yılı Yunus Emre’nin doğumunun 750. yılı olarak UNESCO tarafından 1989 yılında daha önce kabul ve ilan edilerek onun insanlığın ortak değeri olduğu kabul edilmişti. Şimdi ise Türkiye tarafından hazırlanan ve Azerbaycan, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya ve Özbekistan’ın ortak değerimizdir anlamına gelen yazılı desteğiyle hazırlanan dosyanın 2019 yılında yapılan UNESCO 40. Genel Konferansında kabul edilmesiyle, 2021 yılı Yunus Emre’nin 700. vefat yıl dönümü olarak Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programına alınmıştır.Yunus Emre, sözlü gelenek yoluyla gümümüze ulaş şiir ve menkıbeleri yanında yazılı olarak pek çok nüshası bulunan “Divan” ve “Risalet’ü-Nushiyye” adlı iki edebî eseriyle hem dinî-tasavvufi tekke şirinin hem de âşık tarzı şiirin güç kazanması ve yayılmasında etkili olmuştur. Yunus Emre, pek çoğu kolay söylenir gibi görülen ve “sehl-i mümteni” sanatını zirveye çıkaran şiirlerinde dinî-tasavvufi görüşleriyle birlikte insani değerleri, sevgiyi ve toplumsal barışı dile getirmiştir. Anadolu’da yazılı ve sözlü Türk edebiyatının ve Türkçenin gelişimine önemli katkılar sağlamış, öncülük etmiştir. Yaşadığı 13. yüzyılın bütün buhranlarına rağmen Ahi Evran, Mevlana, Hacı Bektaş gibi o da görüş- Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
PROCEEDINGS & ABSTRACTS BİLDİRİLER ve ÖZETLER 0 0 Kaz Mountains are one of the oldest … Kaz Mountains are one of the oldest basement areas in Turkey that witnessed a dense metamorphism. The primary rocks of granite, diorite and limestone in the area that carry intrusive and carbonate origins underwent severe metamorphism and caused a gneiss and marble intensive lithology to be dominant on the surface character. The surface structure shaped in this manner later played a determinant role on the fluvial erosion process which would later determine the relief. The study based on Şahin, Fındıklı, Ihlamur and Kızılkeçili streams located in basins with similar geo-dynamic and climactic features provided longitudinal valley profiles for the mentioned streams and cross sections which corresponded to these geological cross sections were formed. Parts with slope anomalies in the segment scales determined according to river arrays and river bed sections were identified on the cross sections and comparisons among units were carried out. Results show that some units have less or more sloping both numerically and proportionally and hence they respond to activities related to erosion in different ways. In this context, it has been determined that formations consisting gneiss and metaperidotit create more resistant levels compared to units composed of limestone, marble and colluvial materials. Also, parts with sudden slope fatigue which does not relate to any lithological or tectonic changes have been identified and it has been presented that speed of erosion changes among parts of the river bed since same units correspond to different slopes in different segments of the profile. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
ИЗУЧЕНИЕ НАСЛЕДИЯ АБАЯ В КОНТЕКСТЕ ВОСТОК-ЗАПАД Печатается решением Ученого совета Института языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова АН РТ səh: 82 ХБ Гумматова 0 0 В статье исследуются вопросы восприятия наследия основоположника … В статье исследуются вопросы восприятия наследия основоположника казахской письменной литературы Абая Кунанбаева в трудах восточных и западных литературоведов и критиков. Представлена история публикаций произведений Абая в переводах на азербайджанский язык и его изучения азербайджанскими литературоведами. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Şeyx Qalibin “Hüsn və Eşq” əsərində eşqin təsəvvüfi seyri. Dünya Ədəbiyyatı /N: № 1 səh: səh.93-99 Hümmətova Xuraman 0 2020
Təsəvvüf və ümumtürk ədəbi düşüncəsi Dil və Ədəbiyyat Beynəlxalq elmi- nəzəri jurnal.1(81). səh: səh.300-303 Hümmətova Xuraman 0 2012
Əhməd Yəsəvi və Yunus Əmrə yaradıcılığında bəzi məqamların təhlili Xoca Əhməd Yəsəvi sempozyumu Bakı, 21-23 noyabr, səh: səh.109 Xuraman Hümmətova 0 2008
Əhməd bəy Ağaoğlunun fikir dünyasında dini dilemmaların yeri Müqayisəli Ədəbiyyatşünaslıq / Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Nizami Gencevi adına Edebiyat Enstititüsü /N: 2 səh: 72-78 Xuraman Hümmətova 0 2023 Azərbaycan mühacir ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Əhməd bəy … Azərbaycan mühacir ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Əhməd bəy Ağaoğlunun (1869-1939) siyasi və içtimai fikir tarixində özünəməxsus yeri vardır. Onun islam dünyası üçün gördüyü işlər əvəzsizdir. Ədibin yaradıcılıq meyarının əsasını türkçülük ideyalarının təbliği və islami dəyərlərin qorunub saxlanılması təşkil edir. Bu ideyalar arxasında sənətkarın milli dünyagörüşü, islami-dini dəyərləri, vətənpərvərlik hissləri, novatorluq ənənələri bir-biri ilə sintez halında qorunub saxlanmaqdadır. Mütəfəkkir sənətkarın yaradıcılığında şamanizm ənənələri, türk mifoloji görüşləri və islami ideyaları əks etdirən, dini dəyərləri özündə qoruyub saxlayan əsərlərindən biri də“Tanrıdağında” əsəridir. Əsərdə milli mənəvi vəəxlaqi dəyərlər konseptində türkün tək tanrıya sitayişi, onunla bağlı adətlərin təzahürü, özünəqayıdış aktını formalaşdıran, onları özündə yaşadan mənəvi dəyərlərdən söz açılır. Müxtəlif dini dəyər və etiqadları özündə birləşdirən bu əsərdə yazıçı təxəyyülünün insan təfəkkürünə mükəmməl təzahürünün formasını görürük. Müəllif bu əsərlə türk qövmünün tarixi keçmişinin çox qədim bir kökə bağlı olduğunu, həm də islam dini və təsəvvüf təliminin türk təfəkkür tərzində formalaşdığını göstərir. Əhməd bəy Ağaoğlunun fikir dünyasında din ayrı-seçkiliyi yoxdur. Onun haqqında söz açdığımız “Tanrı dağında” əsərində türklərin ilk dini etiqadlarını özündə yaşadan şamanizm və onunla paralel dəyərlər qazanan islam dini və təsəvvüf ideyasının təbliğini görürük. Yazıçı bu əsərləin sanları birliyə, qardaşlığa, dini dəyərləri qoruyub saxlamağa səsləməklə yanaşı, onları kimliyini, kökünün kim olmasını, keçmişlə əlaqəsini yaşatmağa səsləyir. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
REFLECTION OF DIVINE HARMONY AND HISTORICAL REALITIES IN THE WORKS OF MIR MOHSUN NAVVAB Philology and Art Studies /N: 2 Khuraman Hummatova 0 2023 Mir Mohsun Navvab Agamirzazade Garabaghi (1833-1919) is … Mir Mohsun Navvab Agamirzazade Garabaghi (1833-1919) is one of the poets who occupied a unique place in the development of Azerbaijani literature of the 19th century. In the history of our literature Mir Mohsun Navvab was known as poet, musicologist, artist, calligrapher, alchemist, mathematician, astronomer and had an encyclopedic intellect. Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
Əhməd bəy Ağaoğlunun fikir dünyasında dini dilemmaların yeri:(The place of religious dilemmas in the worldview of Ahmed bey Agaoglu) Comparative Literature /N: 2 Xuraman Hümmətova 0 2023 Ahmed bey Agaoglu (1869-1939), a prominent representative … Ahmed bey Agaoglu (1869-1939), a prominent representative of Azerbaijani emigrant literature, occupies a unique place in political and social history. The basis of the writer's creative criterion is the promotion of Turkic ideas and the preservation of Islamic values. These ideas preserve the national worldview, Islamic religious values, a sense of patriotism, and traditions writer's innovation. One of the works in the work of the writer thinker, which reflects the traditions of shamanism, Turkic mythological views and Islamic ideas, and preserves religious values is “Tanri Daghinda”(“On the Mountaion of God”). The work tells about the worship of the Turks to one god, the manifestation of the customs Daha çox
Əlaqəli məqalələr(Google)
The truths and narratives in “Sheykh Safi tazkira” Müqayisəli Ədəbiyyatşünaslıq/Comparative Literature /N: 02 Khuraman Hummatova 0 2022
Fairy tail topics in Abay Kunanbayev’s poems Müqayisəli Ədəbiyyatşünaslıq/Comparative Literature /N: 02 Khuraman Hummatova 0 2020